پـیـشـنـهاد آبـگـوشـتـی

 

---

آبگوشت از غذاهایی است که برای این که طعم بهتری داشته باشد باید زمان پختش را طولانی‌تر کرد. هر چه حرارت ملایم‌تر و زمان پخت بیشتر باشد، آبگوشت خوشمزه‌تر خواهد بود.

---

 

 

اجزای اصلی این غذا گوشت و حبوبات هستند و با توجه به اقلیم ناحیه‌ای که این غذا در آنجا پخت می‌شود، سایر مواد غذایی به آن اضافه خواهد شد؛  مثلاً شمالی‌ها در آبگوشتشان سیر می‌ریزند و کرمانی‌ها آن را با زیره طعم‌دار می‌کنند اما وجود گوشت و حبوبات وجه تشابه تمام آبگوشت‌هاست.

 

 

البته برای تهیه این غذا بهتر است چند نکته را همیشه به یاد داشته باشید:

1- حبوبات را باید به مدت 24 ساعت قبل از پخت خیس کنید. به این ترتیب ویژگی نفاخ بودن آن‌ها تا حدودی کاهش خواهد یافت. در صورتی که در طول خیساندن، پوست حبوبات از آن‌ها جدا شود و به سطح آب بیاید، مشخص می‌شود حبوبات کهنه هستند و باید بعد از خیساندن آن‌ها را در میان حوله‌ای قرار دهید و با ساییدن تمام پوست‌هایشان را بگیرید البته چه بهتر که حبوبات مرغوب را در تهیه این غذا مورد استفاده قرار دهید.

 

2- می‌توانید برای گرفتن هرچه بیشتر نفخ حبوبات، آن‌ها را بجوشانید و کف حاصل از جوش خوردن آن‌ها را بگیرید سپس آن‌ها را به آبگوشت اضافه کنید.

3- فراموش نکنید بهترین قابلمه برای پخت این غذا دیگ سنگی و بعد چدن و آخرین گزینه قابلمه مسی است. به این ترتیب طعم غذای تهیه شده بهتر خواهد بود.

 

4- می‌توانید دیگ سنگی را به یک زودپز دستی نیز تبدیل کنید، می‌پرسید چطور؟ با خمیر گرفتن در گذاشته شده دیگ. به این ترتیب که خمیر نان را به دور در گذاشته شده دیگ بچسبانید تا محتویات قابلمه روی حرارت ملایم در زمان سریع‌تری پخته شوند.

 

5- بهترین ادویه برای آبگوشت زردچوبه است بنابراین هیچ ادویه‌ای جای آن را نمی‌گیرد. البته افزودن کمی زعفران دم‌کرده و زیره نیز می‌تواند به آبگوشت طعم بهتری بدهد.

 

6- بهترین گوشتی که برای تهیه آبگوشت توصیه می‌شود گوشت گردن است زیرا هم لطیف و هم چرب است و بعد از پخت آبگوشت روغن می‌اندازد و باعث می‌شود طعمش لذیذ شود.

 

7- بهترین همراه این غذا سبزی خوردن و به خصوص برگ‌های تازه نعناع است زیرا به هضم این غذا (که به دلیل داشتن پروتئین و چربی فراوان سنگین است) کمک می‌کند.

 

8-بهترین زمان پخت این غذا از شب تا صبح روی حرارت بسیار ملایم است. به این ترتیب آبگوشت به آرامی پخته می‌شود و خوشمزه خواهد شد.

 

بخش تغذیه و آشپزی تبیان

---

منبع: سلامتیران - سامان گلریز، مدرس آشپزی

 

مصرف غذاهای سرشار از کلسیم و فسفر بهترین خوراکی برای محافظت از استخوان‌هاست و از طرفی نرمش و ورزش رو

می‌توان کارهای زیادی کرد تا سرعت از دست دادن استخوان در آینده کاهش یابد و به حداقل برسد. یک رژیم غذایی حاوی کلسیم زیاد می‌تواند به سلامت و قوی شدن استخوان‌ها کمک کند.

 

خرما، دوست استخوان

سیدعلی ابوالحبیب محقق طب اسلامی می‌گوید: کشک، انواع کلم، پونه، مرزه، پودر سنجد، چهار مغز،کنجد با پوست به صورت خام، سبزی‌ها، میوه‌ها، روغن زیتون، نور مستقیم آفتاب، خرما و شیره خرما از استخوان‌ها محافظت می‌کند.

غذاهای مفید برای استخوان‌ها غذاهایی هستند که سرشار از مواد کلسیم دار و فسفردار باشند.

مصرف چای زیاد، انواع ترشی‌ها بدون استفاده از مصلح، مصرف بیش از حد سرکه و ماست، مصرف چای و پنیر در وعده صبحانه بدون گردو و استفاده نکردن از نور مستقیم خورشید برای استخوان‌ها مضر است.

خوردن غذاهایی که برای استخوان ضرر دارد، موجب می‌شود که غدد درون‌ریز وظیفه خود را به خوبی انجام ندهند زیرا 4 غده پاراتیروئید که پشت غده تیروئید در گردن قرار دارند، اگر کار خود را به خوبی انجام ندهند، اسکلت و استخوان‌بندی بدن دچار اشکال شده و موجب بروز بیماری‌های استخوانی می‌شود.

 

پیشگیری از پوکی استخوان با خوردن شیر و تخم مرغ

دکتر احمد لنکرانی فوق تخصص ارتوپدی، مصرف شیر، سفیده تخم مرغ و گوشت را عامل مهمی در جلوگیری از پوکی استخوان دانست.

مصرف زیاد هیدروکربن‌ها و نوشابه‌های گازدار از عوامل ایجاد پوکی استخوان به شمار می‌آید.

این فوق تخصص ارتوپدی با بیان این که پیاده‌روی روزانه از بروز پوکی استخوان جلوگیری می‌کند، گفت: در کنار تغذیه نامناسب و جذب پروتئین‌های لازم برای بدن، نیم ساعت پیاده‌روی روزانه از بروز پوکی استخوان جلوگیری می‌کند.

مصرف زیاد هیدروکربن‌ها و نوشابه‌های گازدار از عوامل ایجاد پوکی استخوان به شمار می‌آید

پوکی استخوان ضایعه‌ای قدیمی است که عوارض و علائم آن در چند سال اخیر شناخته شده است. لنکرانی با تاکید بر این که این بیماری بیشتر در زنان بعد از یائسگی و افراد مسن ایجاد می‌شود، گفت: در افراد مسن باید تدابیر درمانی لازم اتخاذ شود و افراد در طول سال مورد غربالگری و سنجش تراکم استخوان قرار گیرند.

 

کشک، مانعی برای پوکی استخوان

مرتضی صفوی متخصص تغذیه گفت: کشک حاوی کلسیم، چربی، نمک، پروتئین و نیاسین (ویتامین 3 B) است که می‌تواند باعث پیشگیری از پیشرفت بیماری پوکی استخوان شود.

کشک یکی از فرآورده‌های فرعی شیر است که به روش سنتی از جوشاندن، تغلیظ و خشک کردن دوغ پس از کره گیری باقی می‌ماند یا از ماست بدون چربی تهیه می‌شود.

کشک از شیر میش، بز، گاو یا مخلوطی از آن‌ها تهیه می‌شود. در صنایع غذایی تولید کشک با فرآیندهای صنعتی و به صورت کشک مایع مستقیماً از شیر صورت می‌گیرد و کشک‌های سنتی مایع از ساییدن و رقیق کردن کشک خشک معمولاً به صورت غیرپاستوریزه تهیه و تولید می‌شوند.

تأثیر خوردن آلوی خشک در پیشگیری از پوکی استخوان

خوردن آلوی خشک در سلامت استخوان‌ها معجزه می‌کند.

به گزارش ساینس دیلی (Science Daily)، دکتر بهرام ارجمندی، استاد و رییس بخش تغذیه و علوم ورزشی دانشگاه ایالتی فلوریدا گفت: در طول دوران کاری‌ام میوه های زیادی را آزمایش کردم. مثل انجیر، خرما، توت فرنگی و کشمش. اما هیچ کدام تأثیر آلوی خشک را بر تراکم استخوان نداشتند.

شکی نیست که تمام میوه‌ها و سبزیجات تأثیرات تغذیه ای مطلوبی دارند. اما آلو در سلامت استخوان‌ها معجزه می‌کند.

دکتر ارجمندی و محققان دانشگاه اوکلاهما دو گروه زنان در دوره پس از یائسگی را آزمودند. طی یک سال، گروه اول (شامل 55 نفر) روزی 100 گرم آلوی خشک (10 عدد) و گروه دوم (شامل 45 نفر) روزی 100 گرم سیب خشک خوردند. به تمام این افراد یک دوز کلسیم (500 میلی گرم) و ویتامین D (400 واحد بین‌المللی) دادند.

گروهی که آلوی خشک مصرف کرده بودند از نظر تراکم عناصر معدنی استخوان در مقایسه با گروه دیگر به طور چشمگیری در وضع بهتری قرار داشتند. علت این قضیه تا حدی به دلیل توانایی آلوی خشک در جلوگیری از تجزیه استخوان بود که با افزایش سن افراد روند آن سرعت می‌گیرد.

در آمریکا حدود 8 میلیون زن و 2 میلیون مرد پوکی استخوان دارند. در 5 تا 7 سال اول یائسگی، زنان با سرعت 3 تا 5 درصد در سال در خطر از دست استخوان قرار می‌گیرند. لیکن پوکی استخوان خاص زنان نیست و در حدود 65 سالگی مردان را نیز به اندازه زنان گرفتار می‌سازد.

نباید آن قدر در مورد سلامت استخوان‌ها سستی کرد تا کار به جای باریک بکشد. افراد می‌توانند با خوردن 2 تا 3 آلوی خشک در روز شروع کنند و کم کم تعداد آن را به 6 تا 10 عدد برسانند.

 

فرآوری: معصومه آیت اللهی

بخش تغذیه و آشپزی تبیان

استحکام استخوان‌ها

استحکام استخوان‌ها با تغذیه‌ای سالم (1)

---

پوکی استخوان را بیماری خاموش می‌نامند و ویژگی آن از بین رفتن استحکام و بافت‌های استخوانی است. حتماً می‌دانید تغذیه نقش مهمی در پیشگیری از این بیماری دارد.

---

ما در این مقاله شما را با مواد غذایی که استخوان‌ها را تقویت می‌کنند و همچنین مواد غذایی که استحکام آن‌ها را به خطر می‌اندازند آشنا می‌کنیم.

وقتی صحبت از سلامت استخوان‌ها به میان می‌آید همه به یاد شیر می‌افتند. البته باید بدانید که فقط مواد لبنی نیستند که به تقویت استخوان‌ها کمک می‌کنند. درست است که استخوان‌ها برای حفظ استحکام خود به کلسیم نیاز دارند اما باید بدانید که مواد معدنی دیگر، ویتامین‌ها و پروتئین‌ها نیز در جهت تقویت و حفظ سلامت استخوان‌ها لازم هستند.

متأسفانه زن‌ها چهار برابر بیشتر از مردها به این بیماری مبتلا می‌شوند به خاطر این که بافت و تراکم استخوانی آن‌ها ضعیف‌تر است. در دوره‌ی یائسگی که هورمون استروژن کاهش می‌یابد بافت‌های استخوانی دو تا چهار برابر سریع‌تر از بین می‌روند. می‌توان این روند را کند کرد اما نمی‌توان به طور کامل جلوی آن را گرفت. در واقع از آنجایی که نمی‌شود بافت‌های از بین رفته را جایگزین کرد با یک تغذیه‌ی مناسب و ورزش می‌توان از بافت‌های باقی مانده مراقبت کرد. برای همین توصیه می‌کنیم به تغذیه‌ی خود اهمیت بدهید تا به اصطلاح چهار ستون بدنتان سالم باشد. برای آشنایی با این مواد غذایی با ما همراه باشید.

 

محصولات لبنی و مواد غذایی سرشار از کلسیم

در بدن انسان یک تا دو کیلوگرم کلسیم وجود دارد که 99 درصد آن در استخوان‌ها و دندان‌ها متمرکز شده است. مصرف مواد غذایی سرشار از این ماده‌ی معدنی مثل محصولات لبنی، ماهی آزاد، ساردین، سبزیجات سبز رنگ و حبوبات می‌تواند روند از بین رفتن بافت‌های استخوانی را در دوره‌ی پیری کاهش دهد. زمانی که ذخیره‌ی کلسیم بالا باشد، دیگر لازم نیست بدن کلسیم مورد نیاز خود برای عملکردهای دیگر مثل انعقاد خون و انقباض عضلات را از استخوان‌ها برداشت کند.

اگر ویتامین D نباشد بدن فقط 10 تا 15 درصد کلسیم مصرف شده را جذب می‌کند. زمانی که میزان کلسیم کاهش می‌یابد ویتامین D وارد عمل می‌شود و به بدن

کمک می‌کند تا کلسیم بیشتری جذب و میزان کمی از دست بدهد

افرادی که نمی‌توانند لاکتوز شیر را تحمل کنند می‌تواند از منابع دیگر کلسیم مثل آب پرتقال‌های غنی شده با کلسیم و یا شیر و ماست فاقد لاکتوز استفاده کنند. ماهی آزاد، اسفناج و سبزیجات دارای برگ سبز دیگر و لوبیاهای خشک نیز حاوی کلسیم هستند.

باید بدانید که بدن روزانه به 1000 تا 1200 میلی گرم معادل یک فنجان ماست کم چرب، یک فنجان شیر کم چرب و یک وعده اسفناج و ماهی آزاد نیاز دارد. برای جذب بهتر کلسیم بهتر است در طول روز و به طور تدریجی مواد غذایی حاوی کلسیم میل کنید.

توجه داشته باشید که اسفناج حاوی اگزالات هست که تا حدودی جذب کلسیم را کاهش می‌دهد. برای مقابله با این مشکل توصیه می‌کنیم اسفناج را با یک ماده‌ی غذایی حاوی ویتامین C میل کنید.

ماهی آزاد، ساردین و مواد غذایی سرشار از ویتامین D

اگر ویتامین D نباشد بدن فقط 10 تا 15 درصد کلسیم مصرف شده را جذب می‌کند. زمانی که میزان کلسیم کاهش می‌یابد ویتامین D وارد عمل می‌شود و به بدن کمک می‌کند تا کلسیم بیشتری جذب و میزان کمی از دست بدهد.

متأسفانه کم نیست تعداد افرادی که دچار کمبود ویتامین D هستند به ویژه افرادی که روزانه کمتر از 10 تا 15 دقیقه در معرض آفتاب قرار می‌گیرند. همان طور که می‌دانید نور خورشید ویتامین D را در پوست بدن تولید می‌کند. بدن روزانه به 400 تا 800 واحد بین‌المللی(UI) ویتامین D نیاز دارد. 90 گرم ماهی آزاد 425 UI و یک لیوان شیر یا آب پرتقال غنی شده با ویتامین D 100 UI نیاز بدن را تأمین می‌کند.

 

سبزیجات برگ سبز تیره و مواد غذایی سرشار از ویتامین K

ویتامین K که در سبزیجات برگ دار مثل کلم برگ، اسفناج و چغندر وجود دارد برای حفظ سلامت استخوان‌ها لازم است. نتایج پژوهش‌های متعدد نشان می‌دهد افرادی که ذخیره‌ی ویتامین K بالایی دارند کمتر در معرض شکستگی استخوان ران قرار می‌گیرند، استخوان‌های مقاوم‌تری دارند و کلسیم کمتری از دست می‌دهند. ویتامین K باعث فعال شدن پروتئینی می‌شود که کلسیم را در استخوان‌ها تثبیت می‌کند.

بدن روزانه به 90 تا 120 میکروگرم ویتامین K نیاز دارد که 2 قاشق غذاخوری جعفری خرد شده، نصف فنجان اسفناج به خوبی نیاز بدن را تأمین می‌کند.

 

میوه، سبزیجات، حبوبات و آجیل

نتایج پژوهش‌های انجام شده در دانشگاه Tufts شهر بوستون نشان می‌دهد افرادی که میوه و سبزیجات کافی مصرف می‌کنند، کمتر در معرض پوکی استخوان و از بین رفتن بافت‌های استخوانی قرار می‌گیرند. در واقع مصرف گوشت قرمز و پروتئین‌های حیوانی دیگر باعث تولید اسید بیشتر در بدن می‌شود. برای خنثی کردن این اسید بدن ما نیاز به پتاسیم و منیزیم دارد که به طور وافر در میوه و سبزیجات وجود دارد. زمانی که این مواد معدنی کم باشد، بدن مجبور می‌شود کلسیم مورد نیاز خود را از استخوان‌ها برداشت کند.

ویتامین K که در سبزیجات برگ دار مثل کلم برگ، اسفناج و چغندر وجود دارد برای

حفظ سلامت استخوان‌ها لازم است. نتایج پژوهش‌های متعدد نشان می‌دهد

افرادی که ذخیره‌ی ویتامین K بالایی دارند کمتر در معرض شکستگی استخوان ران قرار می‌گیرند، استخوان‌های مقاوم‌تری دارند و کلسیم کمتری از دست می‌دهند

علاوه بر این، میوه‌ها و سبزیجاتی مثل موز و گوجه فرنگی سرشار از پتاسیم هستند و نمی‌گذارند بدن به دلیل مصرف نمک زیاد کلسیم خود را از دست بدهد. نتایج پژوهشی که در دانشگاه کالیفرنیا روی 60 زن انجام شد نشان می‌دهد داشتن رژیم غذایی سرشار از نمک، روند از بین رفتن کلسیم را بالا می‌برد. اما زمانی که پتاسیم بدن بیشتر باشد این روند کاهش می‌یابد. پس برای داشتن استخوان‌هایی محکم سعی کنید در مصرف نمک افراط نکنید و پتاسیم و منیزیم بیشتری جذب کنید.

سبزیجات برگ دار، حبوبات، آجیل و دانه‌های کامل میزان قابل توجهی منیزیم به بدن می‌رسانند که به استحکام استخوان‌ها کمک می‌کند.

باید بدانید بدن روزانه به 4700 میلی گرم پتاسیم نیاز دارد. هر یک پیاله آووکادو، موز، پرتقال و گوجه فرنگی 300 میلی گرم از این میزان را تأمین می‌کند.

نیاز بدن به منیزیم روزانه 310 تا 420 میلی گرم است. مصرف یک فنجان بلغور جو دو سر برای ناهار، یک چهارم فنجان بادام به عنوان میان وعده، و 125 گرم ماهی آزاد و نصف فنجان اسفناج نیاز روزانه‌ی شما را برطرف می‌کند.

توصیه می‌کنیم تا می‌توانید از مصرف میوه و سبزیجات کنسروی بپرهیزید. در واقع روندی که برای نگهداری و تولید این محصولات طی می‌شود پتاسیم موجود در آن‌ها را از بین می‌برد.

 

فاطمه مهدی پور

بخش تغذیه و آشپزی تبیان

"ویتامین B12"

در ادامه بحث معرفی ویتامینها ی محلول درآب در این مطلب به معرفی ویتامینB12 می پردازیم.

B12یاکوبال آمین * یک ویتامین حساس و مهم است . این ویتامین موجب درمان یک نوع کم خونی خطرناک به نامپرنشیز** می شود . ویتامینB12 که شاید تا به حال آمپولهای تقویتی آنرا تزریق کرده باشید، آخرین ویتامینی بود که کشف شد . این ویتامین رابطه نزدیکی با اسید فولیک دارد .

این ویتامین بسیار حساس است و به سرعت تخریب می شود . تحمل نور ، حرارت و مواد اسیدی و قلیایی را ندارد . حتی دربدن هم به سرعت تخریب می شود . در حقیقت اگر وسیله خاصی برای انتقال آن به خون وجود نداشت ما اصلاً  B12 دریافت نمی کردیم .

اما این وسیله خاص چیست؟

با خوردن غذای حاوی این ویتامین و ورود آن به دهان همزمان یک عامل پروتئینی ترشح می شود که بهB12 متصل می شود و محافظت از آن را تا ابتدای روده بر عهده می گیرد . در مرحله بعد باز هم محافظ دیگری ، به نام فاکتور داخلی ***وجود دارد که یک عاملی پروتئینی ، برای محافظت ازB12در برابر محیط های اسیدی و قلیایی به شمار می رود . فاکتور داخلی مثل  گاردی محکم ،B12 را صحیح و سالم تا دیواره روده رسانده و آنرا به خون منتقل می کند . در خون نیز 2 عامل دیگر موجود است که دستB12 را گرفته به کبد ، استخوانها و سایر اندامها  می برد.

اما نقش این ویتامین مهم دربدن چیست؟

B12 در تولید سلولهای بدن نقش دارد و نقش آن مانند اسید فولیک،شرکت در همانند سازی ژن های هسته سلول است . تکثیر سلولی در دستگاه گوارش، مغز استخوان و بافت عصب با کمکB12 صورت می گیرد . اگرB12 دریافت نکنیم ظرف حدود یکسال ذخیره موجود در کبد تمام شده و تولید سلولی در اندامهای یاد شده دچار اختلال می شود .

·B12 در دستگاه گوارش به تولید سلولهای مخاطی دیواره کمک می کند . اگرB12 نباشد زبان متورموسرخرنگ
می شود واختلالات گوارشی مثل اسهال بروز می کند .

·B12 در مغز استخوان موجب تولید سلولهای خونی می گردد ،  در صورت کمبودB12، ژنهای موجود در گلبولهای قرمز بزرگتر از حد طبیعی شده ،  زود از بین می روند و فرد مبتلا بهکم خونی مگالوبلاستیک ****می شود .

·B12 در بافت عصبی نقش تولید سلولهای رشته های عصبی را عهده دار است  . کمبودB12 اختلالات عصبی را به همراه دارد که کرخی و لرزش بدن است و سوزش در پاها نیزاحساس می شود .

در صورتیکه تعدادی ازعلائم کمبودB12، در شما بروز کرد به پزشک مراجعه کرده و با آزمایش خون میزانB12 و اسید فولیک خونتان را کنترل کنید .

کمبودB12 در چه کسانی بروز می کند ؟

کمبودB12 در افرادی که رژیم گیاهی*****صرف دارند و شیر و تخم مرغ نمی خورند ، بروز می کند زیراB12 فقط درمنابع غذایی حیوانی موجود است . در افراد کهنسال که ترشح اسید معده و فاکتور داخلی کاهش می یابد ، کمبودB12 عارض می شود  ، در واقع رنگ زرد چهره، زبان سرخ و ناتوانیهای عصبی را در نتیجه این کمبود می دانند . میزان مورد نیاز بدن یک فرد بزرگسال2 میکرو گرم است  که در زمان بارداری و شیر دهی نیازفرد بیشتر می شود . افرادی که جراحی معده انجام داده اند و بخشی از معده ، تمام معده یا قسمت انتهای روده آنها ( ایلئوم) برداشته شده است ، و کسانی که از قرصهای درمان کننده زخم دستگاه گوارش استفاده می کنند بیشتر در معرض کمبودB12 هستند .

ویتامینB12 در کدام مواد غذایی موجود است؟

B12 فقط در مواد غذایی حیوانی یعنی گوشت و فرآورده های حیوانی مثل شیر و تخم مرغ موجود است .

·جگرغنی ترین منبعB12 است .

·گوشت گاو،ماهی تن وقلوه دارای میزان زیادیB12 هستند .

·شیر ،پنیر وتخم مرغ نیز میزان قابل توجهیB12 دارند .

البته معمولا در پروسه پخت مواد غذایی 70 درصد از ویتامین از دست می رود ؛ به کار گیری روش مناسب پخت بسیار مهم است ، برای پخت هرگز نباید از جوش شیرین استفاده کرد .

در صورت ابتلا به کم خونی ناشی از کمبودB12 :

·  مصرف مکمل یا تزریقB12 طبق دستور پزشک ضروری است .

·  در رژیم غذایی خود مواد حاویB12 فراوان تغذیه کنید .

·  مصرف دیگر مکمل های ویتامینی بیش از نیاز ( ویتامینC,B) نیز می تواند موجب کاهشB12 در بدن شود .

با خوردن چه میزان  مواد غذایی نیازB12ما تأمین می شود ؟

با خوردن غذایی که ، دارای 100 گرم گوشت قرمز یا 200 تا 300 گرم گوشت مرغ است و مصرف 2 لیوان شیر یا ماست در روز،B12 مورد نیاز ما تأمین می شود .

بانوان باردار و افراد مسن نیز با مصرف مرتب جگر می توانند،B12 مورد نیازشان را تأمین کنند .

منبع سایت : تبیان

کارشناس تغذیه

  Cobal  amon*

** Pernicious  anemia

*** Intrensic factor

  Megaloblastic animia****

***** Vegans

کاهش وزن

کاهش وزن

 

کمبود ویتامین b12 می تواند موجب کاهش حافظه و مشکلات ادراکی شود

... پژوهشگران علوم پزشکی می گویند کمبود ویتامین b12 در خون افراد مسن می تواند به کاهش سلول های مغزی و بروز مشکلات ادراکی منجر شود ... ویتامین b12 در اثر رژیم های گیاهخواری، بیماری های کبدی، مصرف زیاد الکل و سیگار، مصرف برخی داروها و همچنین دوران بارداری و شیردهی کاهش می یابد ... این پژوهشگران می گویند هنوز بسیار زود است که بگوییم افزایش میزان ویتامین b12 در افراد مسن از طریق رژیم غذایی و یا مصرف قرص های مکمل می تواند از بروز مشکلات ادراکی و کاهش حافظه جلوگیری کند اما این سوال مهمی است که باید پاسخ آن را بیابیم ... علائم کمبود ویتامین b12 از علائم کمبود این ویتامین می توان به التهاب دستگاه گوارشی، بی اشتهایی، کاهش وزن، کم خونی با ضعف، کوتاهی تنفس، کاهش تمرکز، خطر خونریزی غیرطبیعی، تضعیف سیستم ایمنی، تحریک پذیری، پرخاشگری، فراموشی، گیجی، بی قراری، توهم، افسردگی، بی حسی و سوزش و خارش اندام ها، حرکات بی ثبات و بی تعادلی در راه رفتن اشاره کرد ... علائم کمبود این ویتامین در بزرگسالان عبارت است از: کمبود انرژی، خارش بدن، کرختی، کاهش احساس درد یا فشار، گیجی، تاری دید، راه رفتن غیر طبیعی، ضعف حافظه، لکنت زبان، توهم و تغییرات شخصیتی ادامه ...
   منبع : پزشکان بدون مرز     تاریخ : 12   مهر   1390    شاخه : غذا و سلامتی

چگونگی تثبیت وزن پس از رژیم لاغری

... com یک اصل کلی برای کاهش وزن و حفظ آن، این است که از یک رژیم غذایی کم چرب و پر کربوهیدرات (البته کربوهیدرات از نوع پیچیده و فیبردار) پیروی کنید ... بسیاری از افراد هستند که سال های سال با مشکل چاقی و اضافه وزن دست به گریبانند، افرادی که بارها به رژیم کاهش وزن روی می آورند و به موفقیت هایی دست می یابند اما پس از مدتی مجددا مشکل اضافه وزن گریبان گیر آن ها می شود ... به همین دلیل است که بسیارند افراد چاقی که دیگر از رژیم های مکرر و افزایش مجدد وزن خسته شده اند ... آن ها تناسب اندامشان را به مانند یک آرزوی دست نیافتنی می بینند و هر بار که صحبت از رژیم کاهش وزن می گردد؛ خود را از پیش باخته و تناسب اندام را دور از دسترس می پندارند ... لذا امروزه کم نیستند افرادی که به دنبال راهکاری آسان برای حفظ وزن کاهش یافته پس از رعایت رژیم لاغری هستند ... افراد چاق دوست دارند که تناسب اندامشان را برای طولانی مدت حفظ کنند اما دوست ندارند همواره درگیر اندازه گیری وزن خود و غذای مصرفی شان باشند، چرا که این کار برای شان ملال آور و وقت گیر می نماید، و دنبال راهکار ساده تری هستند ... حفظ کاهش وزن برای مدت طولانی در گروی رعایت همیشگی یک الگوی غذایی سالم است، اما چگونه؟ ما در این مقاله یک شیوه ی مرسوم و راحت را ارائه می نماییم که بتوانید به راحتی بدون به خاطر سپردن کالری مواد غذایی، رژیم غذایی خود را در کنترل داشته باشید ادامه ...
   منبع : تبیان     تاریخ : 12   مهر   1390    شاخه : غذا و سلامتی

برای لاغر شدن، شام را جدی بگیرید!

... خیلی از افرادی که از افزایش وزن رنج می برند می دانند که برای کاهش وزن می بایست مقدار غذای دریافتی خود را محدود نمایند، ولی مشکل اینجاست که نمی دانند چگونه باید مقدار غذای دریافتی خود را در طی روز تنظیم نمایند ... ولی آیا واقعا این کار کمکی به کاهش وزن آن ها می کند؟ تحقیقات علمی جدید حاکی از آنند که به حداقل رساندن وعده شام کمکی به لاغری نمی کند، و بالعکس افزایش سهم کربوهیدرات وعده شام برای کاهش وزن و تندرستی سودمند است ... یک مطالعه اخیر برگرفته از ژورنال obesity به بررسی اثر رژیم کاهش وزنی که اکثر کربوهیدرات آن در وعده غذایی شام گنجانده شده بود، بر روی یکسری از پارامترها از جمله پارامترهای مرتبط با وزن بدن پرداخت ... نباید وعده ی غذایی شام را دست کم بگیرید، بلکه بالعکس باید برای وعده ی شام نیز ارزش بسزایی قائل شوید و سهم مناسبی از کربوهیدرات مجاز دریافتی روزانه تان را به وعده غذایی شام اختصاص دهید نتایج بررسی ها حاکی از آن بود که کاهش وزن و کاهش محیط دور کمر و بافت چربی، در گروه آزمایش (که اکثر کربوهیدرات رژیم غذایی در وعده شام گنجانده شده بود)، بیشتر بود ... همچنین شواهد مطالعه حاکی از آن بود که رژیم غذایی گروه آزمایش نسبت به رژیم غذایی گروه کنترل، در تعدیل غلظت هورمون های تأثیر گذار بر وزن بدن (لپتین و آدیپونکتین)، مؤثرتر بود ادامه ...
   منبع : تبیان     تاریخ : 7   مهر   1390    شاخه : غذا و سلامتی

بیسکویت های سبوس دار لاغرتان نمی کنند

... بیسکویت های سبوس دار هم مانند سایر بیسکویت ها روغن و شکر دارند و این مقدار در آن ها اصلا کاهش نیافته است ... پس چرا هر جا سخن از تغذیه سالم است، در مورد بیسکویت های سبوس دار هم صحبت می شود؟ این باور به غلط میان مردم رایج شده و متأسفانه هموطنان به اشتباه بیسکویت سبوس دار را رژیمی می دانند در حالی که بیسکویت های سبوس دار هم مانند سایر بیسکویت ها روغن و شکر دارند و این مقدار در آن ها اصلا کاهش نیافته است ... پس نباید به این بیسکویت رژیمی بگوییم؟ ببینید لفظ «رژیم» به معنی رژیم کاهش وزن نیست یعنی هر محصول رژیمی می تواند مصرف کننده ی خود را داشته باشد ادامه ...
   منبع : تبیان     تاریخ : 29   شهریور   1390    شاخه : چاشنی ها و دسرها

پنج راهکار برای پیشگیری از دیابت

... com اصول پیشگیری از دیابت شامل: خوردن غذاهای سالم تر، افزایش فعالیت بدنی و کاهش دادن وزن اضافی می باشد ... اصول پیشگیری از دیابت شامل: خوردن غذاهای سالم تر، افزایش فعالیت بدنی و کاهش دادن وزن اضافی می باشد و جالب است که بدانید هیچ وقت برای شروع اصلاح شیوه زندگی شما دیر نیست ... ورزش و فعالیت بدنی می تواند به شما در موارد زیر کمک نماید: * کاهش وزن * کاهش قند خونتان * افزایش حساسیت به انسولین، که به شما در حفظ قند خونتان در طیف نرمال کمک می کند ... فیبرها می توانند به شما در موارد زیر کمک کنند: * کاهش خطر دیابت از طریق بهبود کنترل قند خونتان * کاهش خطر بیماری قلبی در شما * کمک به کاهش وزن با تقویت احساس سیری در شما توصیه سوم: ارتقای مصرف غلات کامل هر چند فیبر موجود در غلات کامل را مفید می دانند اما هنوز به طور کامل روشن نشده است که چه عواملی علاوه بر محتوای فیبر غلات کامل در کاهش خطر دیابت و تثبیت سطوح قند خون موثرند ... توصیه چهارم : کاهش دادن وزن اضافی اگر دچار اضافه وزن هستید، پیشگیری از دیابت در شما منوط به کاهش دادن چربی های اضافه بدنتان است ... هر نیم کیلو کاهش وزن مازاد در ارتقای سلامت شما موثر می باشد ... ممکن است متعجب شوید اگر بدانید که اندکی کاهش دادن وزن اضافه، می تواند تا چه حد در بهبود سلامت تان موثر باشد ادامه ...
   منبع : تبیان     تاریخ : 29   شهریور   1390    شاخه : غذا و سلامتی

6 عادت غذایی سالم برای کاهش وزن

... فرض کنید شما می خواهید وزن کم کنید ... حالا لازم است خطوط کلی نقشه کاهش وزن و رعایت الگوهای صحیح غذا خوردن را ترسیم کنید ... این روش کودک را به اضافه وزن دچار می کند ... گاهی اوقات هم یک تکه کوچک شکلات تیره گزینه خوبی برای کاهش استرس است ادامه ...
   منبع : تبیان     تاریخ : 28   شهریور   1390    شاخه : غذا و سلامتی

35 درصد سرطانها با رژیم غذایی ارتباط دارد

... وی با اشاره به اینکه یکی از علل بروز سرطان افزایش وزن و استفاده از رژیم غذایی پرچرب ، غذاهای سرخ کردنی ، کبابی و نمک سود به شمار می رود خاطر نشان کرد : استفاده ازغذاهای حاوی فیبر زیاد ،کم چرب ، کاهش وزن و فعالیت بدنی راهکاری مناسب برای پیشگیری از سرطان است ... این متخصص رادیوتراپی و انکولوژی وجود توده در هرجایی از بدن ،تغییر در یک خال پوستی،زخمی که بهبود نمی یابد،سرفه یا گرفتگی صدا بطور مداوم،سوء هاضمه یا اختلال در بلع بطور مداوم،تهوع یا سرفه خون آلود،تغییر در عادات طبیعی روده مانند اسهال یا یبوست بطور دایم، وجود هرگونه خون در ادرار یا مدفوع ،کاهش وزن و بی اشتهایی غیر قابل توجیه را از جمله نشانه های بروز بیماری سرطان برشمرد ... عضو مرکز تحقیقات سرطان دانشگاه علوم پزشکی، غربالگری را روشی برای تشخیص زودرس بیماری در افراد بدون نشانه با هدف کاهش میزان گسترش بیماری و مرگ ومیر ناشی از آن دانست و گفت : بسیاری از سرطانها تنها با معاینه پزشکی و آزمایشات تکمیلی تشخیص داده می شوند و توصیه کرد افراد به سلامتی فردی و تغییر در نشانه های جسمی خود توجه داشته باشند ادامه ...
   منبع : وزارت بهداشت، درمان و آموزش پزشکی     تاریخ : 27   شهریور   1390    شاخه : غذا و سلامتی

سایه روشن های مصرف تخم مرغ

... به اندازه بخور همیشه بخور! این متخصص تغذیه در مورد کالری تخم مرغ و این که آیا باعث اضافه وزن می شود یا نه، گفت: «یک عدد تخم مرغ متوسط حدود 76 کیلوکالری انرژی دارد، بنابراین می تواند تقریبا 3 درصد نیاز انرژی یک مرد بالغ و 4 درصد نیاز انرژی یک زن بالغ را تأمین کند ... آنچه باعث اضافه وزن می شود بالا بودن مجموع انرژی دریافتی در طی روز نسبت به انرژی مورد نیاز بدن است، بنابراین وجود تخم مرغ در برنامه غذایی شما در صورتی که در محدوده کالری مورد نیازتان غذا دریافت کنید به هیچ عنوان باعث اضافه وزن نخواهد شد، اما در نظر داشته باشید که دریافت 76 کالری بیش از نیاز بدن از هر غذایی و نه فقط تخم مرغ چنانچه تداوم یابد به تدریج به اضافه وزن منجر خواهد شد ... همان طور که اشاره شد تخم مرغ یک غذایی بسیار غنی است، پس حتی اگر می خواهید کاهش وزن داشته باشید توصیه می کنم به جای حذف تخم مرغ از برنامه غذایی خود، مواد غذایی دیگری را که ارزش مغذی کمتری دارند حذف فرمایید» ... تخم مرغ های بسته بندی شده وی افزود: «تخم مرغ های بسته بندی شده معمولا دسته بندی شده بوده و همه از نظر وزن و اندازه یکسان می باشند ادامه ...
   منبع : تبیان     تاریخ : 27   شهریور   1390    شاخه : غذا و سلامتی

آناناس جزء میوه های ضد سرطان است

... ▪ ویتامین c موجود در آن، خطر بیماری های لثه را کاهش می دهد و با باکتری های مهاجم و سموم دیگری که باعث بیماری لثه می شود، مبارزه می کند ... ▪ فیبر موجود در آن با کاهش وزن و حفظ وزن ارتباط دارد ادامه ...
   منبع : پزشکان بدون مرز     تاریخ : 26   شهریور   1390    شاخه : میوه ها و سبزی ها

با نوشیدنی هایی که باعث لاغری می شوند آشنا شوید

... اگر به دنبال راهی برای لاغر شدن یا کم کردن چند کیلو وزن هستید این مطلب را مطالعه کنید ... این ماده ی غذایی تأثیر انسولین و انباشتگی چربی ها را کاهش می دهد و در روند از بین بردن چربی ها شرکت می کند ... مصرف زیاد قهوه برعکس عمل می کند یعنی باعث افزایش وزن می شود ... در واقع مصرف بیش از 4 یا 5 فنجان در روز باعث افزایش وزن و همچنین افزایش احتمال ابتلا به مشکلات قلبی عروقی می شود ... همچنین خاصیت اسیدی آن باعث کاهش شاخص گلیسمی مواد غذایی مصرفی می شود و به این ترتیب میزان قند خون کاهش یافته، چربی ها انباشته نمی شوند ... فیبرهای حلال: این فیبرها جذب چربی ها و قند را در سیستم گوارش کاهش می دهند ... مصرف فیبرها باعث کم خوری می شوند و احساس گرسنگی را کاهش می دهند ... برای همین نباید بر اساس چنین باوری برای کاهش وزن مصرف میوه ای مثل آناناس را بیشتر کرد ادامه ...
   منبع : تبیان     تاریخ : 26   شهریور   1390    شاخه : نوشیدنی ها

منبع سایت : غذاوسلامت

رشد ناقص جنين داخل رحم

دكتر سلام

 

جام جم آنلاين: خوانندگان مي‌توانند با ارسال پيامك به سامانه 30000706 سوالات خود را در موارد مختلف مطرح و در برنامه زنده «دكتر سلام» كه هر شب ساعت ٢١ از شبكه آموزش پخش مي‌شود، پاسخ خود را دريافت كنند.

امروز دكتر كاشانیان، جراح زنان و زایمان، استاد دانشگاه علوم پزشكی تهران به پرسش ما پاسخ مي‌دهد.

علت رشد ناقص جنین داخل رحم چیست؟

برای این‌كه جنین خوب رشد كند، سه عامل باید وجود داشته باشد: جنین، مادر و جفت. به بيان ديگر جفت مادر بايد طبيعي و با جریان خون طبيعي باشد. به بيان ديگر جفت باید كاملا سالم باشد تا بتواند خون را به جنین برساند، همچنين جفت باید با توجه به تغذیه‌ای كه می‌شود، خوب رشد كند.

اشكال در هر یك از این سه عامل، باعث رشد ناقص جنین و به دنيا آمدن جنین با وزن‌ كم می‌شود. پس تصور ما نباید این باشد كه اگر جنین رشد نكند، فقط با غذاخوردن درست می‌شود، بلكه هر یك از این سه عاملي كه گفته شد، عامل عدم رشد كافي جنین است.

موارد ديگری نیز مي‌تواند به رشد كم جنین در داخل رحم منجر شوند؛ فشارخون بالا در مادر سبب نرسیدن خون كافي به جنین می‌شود یا گاهی اشكال در سایز جفت وجود دارد.

ناهنجاری‌های كروموزومی‌ نیز باعث عدم رشد كافي جنین می‌شود. گاهی ممكن است بچه زودتر از رحم خارج شود، چون محیط رحم برای آن نامساعد است.

پس تصور این‌كه جنین هر چه بیشتر در محیط رحم باشد بهتراست، درست نیست و با تشخیص پزشك اقدام براي خروج نوزاد از رحم مادر صورت مي‌گيرد.

درمان پاركينسون به شيوه جديد

درمان پاركينسون به شيوه جديد

جام جم آنلاين: بیماری پارکینسون، اختلال پیشرونده ای است که بر روی حرکات بدن تاثیر می گذارد. این اختلال به دلیل از بین رفتن سلول های مغزی که دوپامین تولید می کنند، ایجاد می شود.

به گزارش روز پنجشنبه جام جم آنلاين به نقل از يورونيوز، تقریبا یک سال پیش شیلا روی در انگلستان، امید خود را از دست داده بود.

بیماری پارکینسون یا لقوه باعث از دست دادن توازن او شده و ساده ترین فعالیت ها را برای او غیر ممکن ساخته بود. پس از هفده سال ابتلا به این بیماری، او ناامید و مضطرب از آینده ای بود که انتظارش را می کشید.

شیلا و پزشکان او در کمبریج، در نتیجه درمان با “پروزاوین” شاهد تغییرات مهمی در حرکات او شدند.

شیلا روی می گوید: “اطرافیانم کاردهای آشپزخانه را از جلوی دستم برداشته بودند. تارهای صوتی ام ناگهان از کار می افتاد و قادر به تنفس نبودم. اگر با ازدحام مواجه می شدم قادر به حرکت نبودم و فقط می ایستادم. اکنون احساس می کنم که می توانم کمی مانند آن شخصی که قبلا بودم، باشم و این عالی است.”

"پروزاوین" باعث آزاد شدن سه آنزیمی می شود که برای سنتز دوپامین مورد نیاز است. این ماده به منطقه ای از مغز که استراتیوم نامیده می شود تزریق می شود و سلول های مغز را به دوپامین سازی تشویق می کند. در نتیجه منبع از بین رفته این انتقال دهنده عصبی جایگزین شده، به کنترل حرکات بدن کمک می کند.

این درمان توسط “آکسفورد بیومدیکا” شرکت متعلق به دانشگاه آکسفورد ارائه شده است.

بیماری پارکینسون، اختلال پیشرونده ای است که بر روی حرکات بدن تاثیر می گذارد. این اختلال به دلیل از بین رفتن سلول های مغزی که دوپامین تولید می کنند، ایجاد می شود.

شیلا روی، یکی از شرکت کنندگان در این طرح آزمایشی است که توسط دکتر فیلیپ باتری در دانشگاه کمبریج رهبری می شود.

او می گوید: به نظر می رسد که این درمان تاثیر مفیدی در بهتر کردن روزمره بیماران دارد. میزان داروها را کمی کاهش می دهد، برای برخی از بیماران باعث خواب بهتر می شود و به طور کلی کیفیت زندگی را بهبود می بخشد.

پزشکان تاکید می کنند که این درمان آزمایشی باعث شفای بیمار نمی شود. این درمان تاکنون بر روی پانزده بیمار در کمبریج و فرانسه آزمایش شده است.

دانشمندان آکسفورد در حال کار بر روی درمانی مشابه برای دیگر بیماری های پیشرونده هستند.

شیلا روی می گوید: اگر بتوان علائم را درمان کرد و از بدتر شدن فعالیت بدن جلوگیری کرد، بنابراین درمان خوبی است.

در سراسر جهان، چهار میلیون و صد هزار نفر مبتلا به بیماری پارکینسون هستند و تا سال ۲۰۳۰ میلادی احتمال می رود این رقم به ۹ میلیون نفر افزایش یابد.

چگونه آلرژي را مهار كنيم

 

جام جم آنلاين: آلرژی یكی از بدقلق‌ترین بیماری‌هایی است كه بسختی ریشه‌كن می‌شود و از نظر فرد مبتلا، بدترین درد است.

اغلب آلرژی‌ها بر اثر گرده‌افشانی گل‌ها، مایت‌ها، كرك و پرز حیوانات و پرندگان، گرد و خاك، قارچ‌های آلرژی‌زای موجود درچمن‌ها، چوب‌های در حال پوسیدگی و... به وجود می‌آید و باعث ایجاد آبریزش بینی، احتقان تنفسی، چشم‌های اشك‌آلود، بثورات جلدی و عطسه‌های مكرر می‌شود.

 معمولا آلرژی وراثتی بوده و تغییرات هورمونی در دوره بلوغ می‌تواند باعث تخفیف آلرژی در یك فرد یا تشدید این نشانه‌ها برای دیگری باشد.

اقدامات اولیه

ـ در روزهایی كه باد شدیدی می‌وزد از خانه خارج نشوید و در و پنجره‌ها را خوب ببندید.

ـ از چمن‌هایی كه بتازگی زده شده و آب‌های ساكن فاصله بگیرید.

ـ در روزهای ابری، مرطوب و بارانی به طور مرتب هوای داخل اتاق را تهویه كنید و در داخل سرویس‌های بهداشتی و اتاق‌ها از مواد رطوبت‌زدا استفاده كنید. مكان‌های مرطوب محیط مناسبی برای رشد انواع قارچ‌های آلرژی‌زاست.

ـ اگر كودك شما هنگام بازی با كودهای گیاهی، گل‌های بهاری یا علف‌های خشك‌شده تماس داشته، از او بخواهید كه دست‌هایش را با آب ولرم و صابون بشوید و لباس‌هایش را تعویض كند.

ـ در فصل بهار از رفتن به پارك و محیط‌های پردرخت دوری كنید و از بوییدن گل‌ها و گیاهان دارویی بپرهیزید.

ـ اگر در خانه از وسایل چوبی طبیعی (رنگ‌نخورده) یا الوارهای جنگلی استفاده می‌كنید، آنها را با پوششی مناسب بپوشانید. بافت چوب یكی ازمحیط‌های مناسب برای رشد انواع محرك‌های آلرژی‌زا ست.

ـ از محرك‌های شیمیایی مانند انواع شوینده‌ها، رنگ‌ها، اسپری دفع حشرات موذی و... دوری كنید.

ـ اگر در محیط بسته ماشین قرار دارید، تهویه مطبوع را روشن كنید. سیستم تهویه مطبوع بخش عمده‌ای از قارچ‌ها و گردهایی را كه به داخل ماشین راه‌یافته حذف می‌كند.

ـ فرش‌های پرز بلند، بالش‌ها، ملحفه‌ها، پتوها، عروسك‌های پولیشی، موها و حتی مژه‌ها و ابروهای شما محل مناسبی برای رشد مایت‌ها هستند. مایت‌ها موجوداتی میكروسكوپی و از خانواده عنكبوتیان و به گروه كنه‌ها تعلق دارند. اجزای بدن و پروتئین مدفوع مایت‌ها سبب بروز واكنش‌های آلرژیك یا شعله‌ورشدن علائم آسم می‌شود. بر این اساس این وسایل را به صورت مرتب و با آب داغ بشویید.

ـ از بالش‌هایی كه با مواد متفرقه و حساسیت‌زا پر شده ‌است استفاده نكنید. در این بالش‌ها علاوه بر مایت‌ها، قارچ‌هایی زندگی می‌كند كه عوارض آلرژی را تشدید می‌كند. این قارچ‌ برای رشد و تكثیر از پوست بدن و مدفوع مایت‌ها تغذیه می‌كند.

ـ از ورود گربه، سگ، جوجه مرغ و اردك، همستر، خرگوش و... به داخل خانه اجتناب كنید. بر اثر راه رفتن این حیوانات در فضای خانه، محرك‌های آلرژن موجود در پوست و موی آنها 20 تا 30 دقیقه در هوا معلق خواهد ماند.

ـ برای زدایش گرد و غبار از سطح فرش‌ها به جای جاروبرقی از یك تكه پارچه مرطوب استفاده كنید. معمولا نشانه ‌های آلرژی فصلی ظرف 4 تا 10 هفته ناپدید شده و هر سال در یك موقع معین عود می‌كند.

فاخره بهبهانی - جام‌جم

نارسايي كليه‌ها

دكتر سلام

 

جام جم آنلاين: خوانندگان مي‌توانند با ارسال پيامك به سامانه 30000706 سوالات خود را در موارد مختلف مطرح و در برنامه زنده «دكتر سلام» كه هر شب ساعت ٢١ از شبكه آموزش پخش مي‌شود، پاسخ خود را دريافت كنند.

 

امروز دكتر سیم‌فروش، فوق‌تخصص كودكان اورولوژی، استاد دانشگاه علوم پزشكی شهید بهشتی به پرسش ما پاسخ مي‌دهد.

نشانه‌هاي نارسایی كلیه‌ها چیست؟

كلیه‌ها در بدن وظايف بسیاری از جمله تصفیه مواد زائد از بدن، تنظیم آب و الكترولیت بدن و دخالت در ساختمان خون و استخوان‌ها را دارند كه با نارسایی كلیه‌ها این سیستم‌ها مختل می‌شود.

نشانه‌هاي نارسایی كلیه به طور تدریجی اتفاق می‌افتد؛ كم‌خونی مزمن كه بتدریج ايجاد می‌شود یا خون دماغ شدن و به هم ریختن سیستم انعقاد خون از علائم نارسايی كلیه است.

ممكن است شخصی با شكستگی عضوی از بدن به پزشك مراجعه كند یا فردی با فشارخون بالا يا ورم صورت یا اندام‌ها یا به دلیل حجم و تكرر ادرار در شب و افزایش آن مراجعه كند؛ همه اینها مي‌تواند از عوامل نارسایی كلیه باشد.

برای پیشگیری از نارسايی كلیه؛ باید نشانه‌هايي را بشناسیم. علائم با یك آزمایش ساده اوره یا كراتینین قندخون و سونوگرافی ساده تشخیص داده می‌شود.

امروزه بیماری قند بیشترین عامل نارسایی كلیه را تشكيل مي‌دهد بنابراین در تشخیص بیماری قند بايد توجه ويژه‌اي داشته باشید.

مهم‌ترین عوامل پیشگیری از نارسايي كليه به داشتن روش مناسب زندگی وابسته است. پرخوری، كم‌خوری،‌ كم‌تحركی در كنار عوامل ارثی مي‌تواند باعث نارسایی كلیه شود.

همچنين با نوشیدن آب زیاد و تشخیص بموقع با مراجعه به پزشك متخصص مي‌توان از این بیماری خطرناك پيشگيري كرد.

تاریخ جزیره کیش

تاریخ جزیره کیش از آنچه در کتب تاریخی نقل شده است بر می‌آید که از زمان هخامنشیان و سپس اشکانیان و ساسانیان، جزیره کیش تحت تسلط ایران بوده و با گسترش اسلام، این جزیره بدست خلفای اموی افتاده است. این وضع تا سال ۲۴۹ هجری قمری ادامه یافت. در این سال یکی از ایرانیان اهل ری بر خلیفه خروج نمود و تمامی جزایر خلیج فارس و بحرین منجمله کیش را مسخر خود ساخت.

حاکمیت معنوی ایرانیان بر کیش از ره‌نامه‌های نگاشته توسط ایشان به زبان پهلوی کاملا مشهود است. از دوران حکومت آل‌بویه کیش مجددا به حکومت ایرانی بازگشت و بعدها در زمان سلجوقیان و اتابکان فارس و سپس ملوک هرمز و آل‌مظفر و تیموریان، این وضع ادامه یافت.

در دوره سلجوقیان، کیش به بزرگترین مرکز تجاری خلیج فارس تبدیل شد. در همین دوران، قیاصره در کیش به قدرت رسیدند. ایشان که در ابتدا بسیار فقیر بودند، با دزدی دریایی پایه‌های اقتصادی حکومت خود را مستحکم نمودند

حاکمان قیاصره که بر این جزیره حکمران بودند از نسل شخصی هستند به نام «قیس» این شخص از شهر (سیراف) که در منطقهٔ «بنی خالد النصوری» قرار دارد آمده بودند. آخرین حاکم جزیرهٔ کیش یا (قیس) که از نژاد قیاصره بوده‌اند: ملک سلطان بن ملک قوام‌الدین بن ملک تاج‌الدین بن ملک‌شاه بن قیس بن ملک جمشید. ایشان به دست سیف‌الدین ابونصر علی بن کیقباد حاکم جزیرهٔ «هرمود» به امر اتابک ابوبکر در تاریخ ۱۲ جمادی‌الثانی از سال ۶۲۶ هجری قمری (سه‌شنبه ۲۵ اردیبهشت ۶۰۸) به قتل رسید، و با کشته شدن ملک‌سلطان آخرین حاکم کیش، حکم سلالهٔ قیاصره بر کیش برای همیشه پایان یافت.[۴][۵] [۶] در دوران طلایی کیش، مورخان زیادی راجع به آن اظهار نظر نموده‌اند. ابن خرداد، ابن بطوطه و یاقوت حموی یا به کیش سفر نموده و یا در باب بزرگی آن سخنوری کرده‌اند. سعدی، در آثار خود دوجا از جزیره کیش و سفر به آن در این دوران یاد می‌کند

زکریا بن محمد بن محمود قزوینی در آثار البلاد و اخبار العباد می‌نویسد:«قیس جزیره‌ایست در دریای فارس و دورش چهار فرسخ است و آبادانی دارد. شهری در کمال حسن و لطافت در آنجا بنا شده است و کشتیهای هندیان به آن جزیره درآیند و تجارتگاه اهل هند و عجم و عرب است. آب چاه آشامند و حوض‌ها و آب‌انبار‌ها ساخته‌اند.»

از سال ۹۱۲ تا ۱۰۳۱ این جزیره نیز مانند جزیره هرمز به دست پرتغالی‌ها افتاد و سرانجام در این سال، امامقلی‌خان، ارتشبد شاه عباس موفق به فتح خلیج فارس و بحرین و همه جزایر آن شد. و از آن پس کیش یکی از جزایر ایرانی خلیج فارس شناخته می‌شود.

تا سالهای آغازین حکومت محمدرضا پهلوی، کیش مرکز صید ماهی و مرکز تجارت مروارید خلیج فارس بوده است. با ورود مروارید ژاپن به بازار، به تدریج از اهمیت مروارید کیش کاسته شده و کیش نیز اهمیت خود را از دست داد.[۲] در سال ۱۳۴۹ هیاتی آمریکایی-ایرانی جزیره را مورد بازدید قرارداد و با توجه به ویژگی‌های طبیعی، سواحل زیبای مرجانی و آب‌های زلال اطراف آن، به عنوان مرکز توریستی بین‌المللی انتخاب شد.[۳] کاخ شاه، هتل کیش، فرودگاه و کازینو، اولین بناهای مدرن کیش محسوب می‌گردند. تا هنگام پیروزی انقلاب اسلامی ایران، کیش مرکز تفریح شاه و دوستانش محسوب می‌شد

جزیره کیش در سال ۱۳۶۱ به عنوان نخستین منطقه آزاد اقتصادی کشور برگزیده شد. امروزه اقتصاد کیش برپایه گردشگری و تجارت استوار است.

نام جزیره کیش
نام اصلى اين جزيره كه ايرانى ها آن را به اين نام مى خوانند "كيش" است. ياقوت حموى كه در اوايل قرن هفتم هجرى قمرى خود از اين جزيره بازديد كرده در مُعجَمُ البُلدان مى نويسد:
"جزيره قيس كه ايرانى ها آن را كيش مى نامند ...".
اما مورّخان بيگانه در طول تاريخ آن را به گونه هاى مختلفى نوشته اند:
"كامينا(به يونانى، آريانوس يا آرين مورّخ سده دوم ميلادي)، جزيره ونوس، جزيره مِركور(زمان اسكندر) خَنين يا خِن.
مورّان ايرانى آن را به صورت: كيان، كيس، كَيس، قيس، برخى آن را با (قشم) اشتباه گرفته اند. البته قشم يا كِشم را هم روزگارى "قيس" هم گفته اند.

منیع سایت: تور کیش

 

 

آیا می‌دانید...

آیا می‌دانید... از ویکی‌پدیا،

• ۶۰ درصد از مردم جهان ساکن قارهٔ آسیا هستند؟
• ... کشور ماکائو پرتراکم ترین کشور جهان است؟
• ... یکی از رودهای کامبوج شش ماه سال از شمال به جنوب وشش ماه دیگر از جنوب به شمال جریان دارد؟
• ... در سیبری هوا به حدی سرد است که بخار دهان انسان در هوا یخ می‌زند و به زمین می‌ریزد؟
• ... اگر یخهای قطب جنوب آب شود، آب اقیانوس‌ها ۷۰ متر بالا می‌آید و یک چهارم خشکی‌ها زیر آب می‌رود؟
• ... اندونزی چهارمین کشور پر جمعیت دنیا بعد از چین، هند و آمریکا می‌باشد؟
• ... کوههای آلپ در سال حدود یک سانتیمتر بلند می‌شوند؟
• ... مساحت سطح کره زمین ۵۱۵ میلیون کیلومتر مربع است و ایران فقط ۳۲/۰ ٪ از سطح زمین (حدود ۳۰۰/۱) را تشکیل می‌دهد؟
• ... کویر لوت چهاردهمین کویر وسیع دنیا می‌باشد و مساحت آن به بیش از نود و پنج هزار کیلومتر مربع می‌رسد یعنی بیشتر از دو برابر مساحت کشور سوئیس؟
• ... مغولستان بزرگترین کشور جهان است که به دریا و اقیانوس راه ندارد؟
• ... ۸۵٪ گیاهان در اقیانوسها رشد می‌کنند؟
• ... ۱،۲۶۰،۰۰۰،۰۰۰،۰۰۰،۰۰۰،۰۰۰،۰۰۰ لیتر آب بروی کره زمین وجود دارد که این مقدار در چرخه آب در گردش است؟
• ... در شیلی منطقهٔ صحرایی وجود دارد که هزاران سال است در آن باران نباریده‌است

ورزش در ترکیه

از ویکی‌پدیا،

استادیوم المپیک اتا ترک در استانبول میزبان فینال لیگ یوفادر سال۲۰۰۵

یکی از ورزش‌های مورد علاقه مردم ترکیه فوتبال است^[۱]. از تیم‌های صاحب نام لیگ ترکیه می‌توان به بشیکتاش، فنرباغچه، گالاتاسرای اشاره کرد. یکی از باشگاهای پرافتخار ترکیه گالاتاسرای است که در لیگ اروپا و سوپرجام اروپا نقش پررنگی داشته. تیم ملی ترکیه نیز در سال ۲۰۰۲ با مربیگری شنول گونش به مقام سوم جهان دست یافت.^[۲]

 

وزنه برداری

نعیم سلیمان اوغلو وزنه‌بردار ترک اهل بلغارستان که برای ترکیه مسابقه می‌داد

ورزش وزنه برداری در ترکیه روند مورد قبول را دنبال می‌کند. وزنه برداری ترکیه در کارنامه خود قهرمانی وکسب مدال طلا را در المپیک دارد. وزنه‌برداران نام‌آشنای ترکیه نعیم سلیمان اوغلو ملقب به هرکول جیبی و هلیل موتلو هستند که هر یک با سه مدال طلا در سه المپیک از بهترین وزنه برداران تاریخ این رشته هستند. نورجان تایلان نیز وزنه‌بردار زن ترکیه رکورد تازه‌ای را در وزنه برداری زنان جهان به ثبت رساند.

قایقرانی

ترکیه دارای چهار مرز دریایی است. دریای سیاه، دریای مرمره، دریای اژه و مدیترانه بنابر‌این تعجب اور نیست که قایقرانی در ترکیه یک ورزش محبوب نباشد. شهر مارماریس در کنار دریای مدیترانه وشهر بودروم از مهترین مکانهای قایقرانی در ترکیه می‌باشند.

دومیدانی

دو میدانی یکی دیگر از ورزش‌های ترکیه‌است. ثریاایهان دونده ترک در سال۲۰۰۳ رکورد جدیدی را در دو ۱۵۰۰ متر در جهان ثبت کرد.

فرمول یک

ترکیه یکی از میزبان‌های مسابقات فرمول یک است. فدراسیون اتومبیل ترکیه در سال ۱۹۹۱ تاسیس شد.^[۳]در آخرین مسابقات فرمول یک ترکیه سباستین وتل راننده تیم ردبول به پیروزی رسید. یک از پرافتخارترین ماشین سواران فرمول یک در ترکیه جاسون تاهینجی اوغلو است.

ورزش موتور

کنین صوفی اوغلی موتور سوار نام اشنا در ترکیه

فدراسیون ورزش موتور ترکیه در سال ۱۹۹۱ همراه با فدراسیون اتومبیل ترکیه تسیس شد. ترکیه یکی از۱۷ کشور در فرمول یک گراندپریس است. که در سال۲۰۰۵ کنین صوفی اوغلی موتور سوار ترکیه درخشش قابل توجه‌ای داشت.

والیبال

والیبال در کشور ترکیه بعد از فوتبال در کنار بسکتبال محبوبترین ورزش محسوب می‌شود.

بسکتبال

ترکیه نایب قهرمان جام جهانی بسکتبال در سال ۲۰۱۰

هدایت ترک اوغلو

ترکیه میزبان جام جهانی بسکتبال در سال ۲۰۱۰

خواص شیر آشنا شوید

لبنیات یکی از مهم ترین غذاهایی است که در رژیم غذایی همه ی افراد به چشم می خورد.

دکتر ساعدی، متخصص تغذیه در گفتگو با خبرنگار بهداشت و درمان باشگاه خبرنگاران گفت: مصرف سالانه شیر برای هر نفر در کشور 80 لیتر است که کمتر از استاندارد های جهانی است ولی در کشور های اروپای شمالی مانند اسکاندیناوی مصرف سالانه ی شیر برای هر نفر به 380 لیتر می رسد که این مصرف کم در ایران موجب شده که افراد زیادی به بیماری های استخوانی مبتلا شوند.
وی ادامه : شیر بهترین تامین کننده ی مواد ریز مغذی مانند کلسیم، فسفر، پروتئین و ویتامین B2 است و کم مصرف کردن آن موجب می شود که ژن های بدن به طوری عمل کنند که تولید ویتامین D در بدن به خوبی صورت نگیرد.
وی اظهار داشت: چربی که در شیر وجود دارد حاوی اسید چرب ترانس (مانند کره) که برای سلامتی زیان آور است و موجب بروز بیماری های قلبی و عروقی می شود.

وی عنوان کرد: شیرهایی که به صورت طولانی مدت در قفسه ها نگهداری می شوند و نور مستقیم خورشید به آنها می خورد موجب تخریب ویتامین B2 در آن می شود و خاصیت غذایی خود را از دست می دهد و بهتر است شیرهایی را مصرف کنید که از ظروف غیر قابل نفوذ نور برای نگهداری آنها استفاده می شود.
دکتر ساعدی گفت: مصرف شیر برای همه یکسان نیست، افرادی مانند کودکان که در سن رشد هستند و خانم های باردار و شیرده نسبت به سایر افراد باید شیر بیشتری مصرف کنند چون عمل استخوان سازی در بدنشان سرعت بالایی دارد.
وی اظهار داشت: برخی از افراد آنزیم های شکنده یی برای تولید لاکتوز در بدنشان وجود ندارد(مانند چینی ها که با مصرف شیر دچار حالت های بدی می شوند) و نمی توانند خوردن شیر را تحمل کنند ولی مصرف 250 سی سی (یک لیوان) شیر در طول روز هیچ گونه مشکلی برایشان بوجود نمی آورد و بهتر است این افراد از شیرهای پرچرب، دارای قند بالا مانند انواع شیر کاکائوها و شیر میوه ها استفاده کنند چون به دلیل استفاده از این افزودنی ها تحمل افراد برای خوردن شیر بالا می رود.
وی در پایان تاکید کرد: تنها مصرف شیر برای افرادی توصیه نمی شود که عدم تحمل لاکتوز را دارند و افرادی که بیماری پی چی یو دارند نباید شیر مصرف کنند.

منبع سایت . صنایع غذایی ایران

سالمندان روزانه 6 تا8 لیوان آب بنوشند

سالمندان روزانه 6 تا 8 لیوان آب بنوشند . منبع  سایت صنایع غذایی ایران

مصرف 6 تا 8 لیوان آب و مایعات برای سالمندان لازم است که اولویت اصلی با آب آشامیدنی و سپس چای کمرنگ و نوشیدنی‌های سالم دیگر است.

 به نقل از وب دا؛ یوسف نقیایی، کارشناس مسئول تغذیه استان یزد  اظهار داشت: با توجه به اینکه کار کرد کلیه در این دوران کمتر از سنین پایین‌تر است، دریافت آب و مایعات دوران سالمندی از اهمیت فراوانی برخوردار است.

وی با بیان اینکه با افزایش سن، اهمیت ریز مغذی‌های مورد نیاز بدن باید مورد توجه قرار گیرد عنوان کرد: با افزایش سن مقدار جذب ویتامین‌ها و مواد معدنی کاهش یافته و نیاز است که حتما به غذا و مکمل‌های غذایی اهمیت خاص داده شود.

نقیایی با تاکید بر تنوع ‌غذایی در این گروه سنی ادامه داد: سالمندان بایست میوه‌ها و سبزی‌ها و گروه شیر و لبنیات را به طور روزانه مصرف نمایند.

وی در خصوص مکمل‌ها نیز ابراز کرد: در کنار مواد غذایی، مکمل‌های ویتامینی و مواد معدنی نیز با نظر پزشک و متخصص مربوطه باید مصرف شود تا بتواند تامین کننده‌ تمام مواد غذایی مورد نیاز این سنین باشد.

این کارشناس تغذیه بیان کرد:‌ یکی از بیماری‌های تغذیه‌ای شایع در این گروه سنی فشار خون بالاست چون در افزایش سن معمولا فشار خون بالا بروز می کند و نیاز است که توجه خاصی به کاهش مصرف نمک و غذاهای شور شود همچنین افراد سالمند باید کمتر سراغ غذاهای آماده و کنسروی بروند.

وی بیماری دیگر این گروه سنی را چاقی یا اضافه وزن بیان و توصیه کرد: سالمندان علی رغم داشتن یک تغذیه مناسب، تحرک را به صورت منظم انجام دهند چون سالمندان معمولا کم تحرک می‌شوند و با مشکل چاقی مواجه می‌شوند.

نقیایی در پایان یادآور شد: پروتئین مناسب در غذاهای روزمره از جمله تخم مرغ، گوشت ها و حبوبات به دلیل منابع پروتئینی باید مصرف شود و مصرف قندهای ساده، شیرینی‌ها و غذاهای پر چرب و پر کالری برای سالمندان توصیه نمی‌شود. 

با مضرات نوشابه های گازدار آشنا شوید

با مضرات نوشابه های گازدار آشنا شوید . منبع سایت صنایع غذایی ایران

یک فوق تخصص بیماری‌های آسم و آلرژی گفت: این نوشابه‌ها حاوی مقادیری "اسید کربنیک" هستند که این ماده به اسیدی کردن خون در افراد می شود.

به نقل از وب دا؛ دکتر سید حسام‌الدین نبوی‌زاده، فوق تخصص بیماری‌های آسم و آلرژی تأکید کرد: آنچه باید در مصرف نوشابه‌های گازدار مورد توجه قرار گیرد، وجود مواد مختلف و مضر است که گاهی به وسیله شرکت‌های بزرگ تولیدکننده مخفی نگه داشته شده و در اثر مصرف، سیستم ایمنی بدن تحریک می‌شود.

وی با برشمردن سایر خطرات نوشابه‌های گازدار یادآور شد: این نوشابه‌ها حاوی مقادیری "اسید کربنیک" هستند که این ماده به اسیدی کردن خون در افراد منجر شده و بر حسب پژوهش‌های صورت گرفته، بیماری‌هایی از جمله پوکی استخوان را به همراه دارد.

رئیس دانشگاه علوم پزشکی یاسوج افزود: از دیگر خطراتی که در بررسی نوشابه‌های گازدار اثبات شده‌ است، ذخیره شدن چربی در بدن مصرف کنندگان است که خطر ابتلا به بیماری‌های قلبی عروقی و دیابت را افزایش داده و در صورت عدم توجه، صدمات جبران‌ناپذیری به دنبال خواهد داشت.

نبوی‌زاده با اشاره به تفاوت انواع نوشابه‌های گازدار یادآور شد: نوشابه هایی که در قالب رنگ زرد به بازار ارائه می‌شوند، در کنار مواردی که ذکر شد، حاوی مقادیری رنگ مصنوعی هستند که می‌تواند مضرات دیگری همچون آلرژی به این رنگ‌ها را در پی داشته‌ باشد و توصیه می‌شود در صورت مصرف نوشابه‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌های گازدار به این نکته توجه شود.

بر پایه این گزارش، نوشابه‌های گازدار از جمله نوشید‌نی‌هایی هستند که از ابتدای ورود به بازار طرفداران بسیاری داشته‌اند و در برخی منازل به یک پای ثابت سفره‌ها تبدیل شده‌اند، اما آگاهی از مضرات این نوشیدنی، سبب می‌شود به مصرف آن با دیده تردید نگریست.

استالين ، تزار سرخ شوروي درگذشت

استالين ، تزار سرخ شوروي درگذشت

جام جم آنلاين: 59 سال پيش در روز پنجم مارس سال 1953 ميلادي جوزف استالين ، ديكتاتور شوروي ملقب به تزار سرخ در داچاي خود كونتسوو در نزديكي مسكو درگذشت و دهها ميليون ها نفر با شنيدن خبر مرگ او نفس راحتي كشيدند.

بر اساس برخي شواهد تاريخي استالين سه يا چهار روز زودتر از اين تاريخ مرده بود، اما مقامات وقت كه بر سر جانشيني او اختلاف داشتند ترجيح دادند خبر مرگ اين نماد كيش شخصيت پرستي را ديرتر اعلام كنند.

چند روز پيش از مرگ ، در روز 28 فوريه استالين در بلشوي مسكو اپراي درياچه قو را تماشا مي كرد ، اما تا پايان نمايش در تئاتر نماند و از آن پس ديگر در انظار ديده نشد.

ديكتاتور سرخ كه تبليغات كمونيستي به او لقب «پدر كوچك خلق ها» را داده بود ، هنگام مرگ 74 سال داشت.

انتشار خبر مرگ استالين در فرداي پنجم مارس در سراسر جهان موجب حيرت ، تاسف ، شادي و موجي از آرامش شد.

مردم شوروي در دوران حكومت استالين متحمل چنان سركوب و خفقاني بودند كه هرگز روسيه در تاريخ خود آن را تجربه نكرده بود.

ميليون ها نفر از مردم شوروي به دستور استالين و توسط پليس مخفي وحشتناكش به قتل رسيدند و ميليون ها نفر ديگر به اتهامات واهي يا جرايم كوچك در اردوگاه هاي كار اجباري در بد آب و هوايي ترين مناطق اتحاد شوروي زندگي مشقت باري را سپري مي كردند.

او با ترتيب دادن محاكمات ساختگي اغلب كمونيست هاي انقلاب روسيه را به قتلگاه فرستاد.در هريك از اين محاكمات ابتدا ده ها نفر محكوم شده و سپس دامنه آن گريبان صدها و هزاران نفر ديگر را مي گرفت.

اما در تمام دوران حكومت استالين اين اخبار هراس آور مگر قطره اي از آن به خارج از پرده آهنين درز نمي كرد.

سه سال پس از مرگ استالين جانشين او نيكيتا خروشچف با ارايه يك گزارش تاريخي جنايات استالين را براي نمايندگان و شركت كنندگان بهت زده كنگره بيستم حزب كمونيست اتحاد جماهير شوروي فاش كرد.

به اين ترتيب ، در روز پنجم مارس سال 1953 ميلادي جوزف استالين ، ديكتاتور خونخوار شوروي در داچاي خود در كونتسوو در نزديكي مسكو درگذشت.در مورد دلايل مرگ استالين چندين روايت وجود دارند.

گفته مي شود لاورنتي بريا، رييس پليس مخفي شوروي كه از جان خود بيمناك شده بود ، استالين را مسموم كرده بود.

در هر حال ، دليل مرگ استالين هرچه بود موجب آسودگي دهها ميليون ها نفر از مردم شوروي و كشورهايي شد كه استالين پس از جنگ جهاني دوم با برقرار كردن رژيم كمونيستي آنها را در پشت پرده آهنين جاي داده بود.

بهرام افتخاري

فرهاد چهارم ،شاه اشكاني به قتل رسيد

فرهاد چهارم ،شاه اشكاني به قتل رسيد

جام جم آنلاين: 2014 سال پيش در روز 31 مارس سال دوم پيش از ميلاد فرهاد چهارم ، پادشاه اشكاني در توطئه اي توسط همسرش كه يك زن رمي بود، مسموم شد و به قتل رسيد. دستكم مورخان اين روز را به عنوان روز مرگ فرهاد چهارم شاه ايران دانسته اند.

فرهاد چهارم در توطئه اي توسط زن رمي اش به نام ترموزا يا ترموسا مسموم شد و در اين توطئه پسرش فرهادك نيز با مادر همدست بود.
  
درپي شكست كراسوس فرمانده و كنسول رم در جنگ حرّان در سال 53 پيش از ميلاد از سورنا سردار نامدارايران و كشته شدنش، پرچمهاي رم به دست ايران افتاد و باعث آشفتگي عميقي در قلمرو امپراتوري رم شد.

اگوستوس امپراتور رم  كه از سال 27 پيش از ميلاد به مدت 31 سال فرامانرواي رم بود براي پايان دادن به اين تحقيرروميان كه روحيه خود را از دست داده بودند با دولت ايران وارد معامله شد و قرار شد كه پرچمها را از ايران بخرد و پول را به اقساط بپردازد. وي براي خرسند ساختن فرهاد چهارم كه با اين معامله موافقت كرده بود يك دختر رمي را هم براي وي فرستاد. فرهاد فريفته اين دختر شد و با او ازدواج كرد و نامش را ترموزا گذارد.

به نوشته برخي از مورخان، ترموزا يا ترموسا درعين حال جاسوس امپراتوري رم بوده  و دستور داشت  فرهاد چهارم را  تحت تاثير تلقينات خود قرار دهد.

ترموزا از فرهاد چهارم داراي پسري شد كه نامش را فرهادك گذاشتند. فرهاد از زن قبلي خود و نيز كنيزهايش پسران ديگري داشت.

ترموزا براي اينكه پادشاهي به پسر خودش برسد و در عين حال خدمتي هم به وطن اصلي كرده باشد به شوهر تلقين كرد كه پسران بزرگتر را كه بيم كودتا كردنشان مي رود به شهر رم بفرستد تا در عين حال با طرز زندگي روميان و فنون نظامي آنان آشنا شوند. فرهاد پذيرفت، ولي پسران او از آن پس عملا گروگان دولت رم بودند.

در اين ميان ترموزا از فرصت استفاده كرد و با كمك پسرش، شوهر را مسموم ساخت و بزرگان ايران مجبور شدند كه فرهادك را كه تنها فرزند در دسترس بود به نام فرهاد پنجم به تخت سلطنت بنشانند.

امپراتور رم پس از شنيدن اين خبر، نوه خود كايوس را براي گفتن تبريك روانه تيسفون كرد.

فرهاد پنجم به توصيه مادر تا كنار رود فرات (تيسفون در ساحل شرقي دجله است) به استقبال كايوس رفت و در ديدار با كايوس از دعاوي ايران بر ارمنستان گذشت.

ترموزا و كايوس به فرهاد پنجم تلقين كرده بودند كه ارمنستان عامل اختلاف دو امپراتوري رم و ايران است و تا زماني‌كه تحت قيمومت ايران باشد و شاه آن را سناي ايران (مهستان) انتخاب و اعزام دارد اين اختلاف وجود خواهد داشت و صلح و صفا دوام نخواهد آورد و فرهاد پنجم گفته هاي آنها را پذيرفت.

اين اشتباه فرهاد پنجم موجب رنجش بزرگان ايران شد و ضرب سكه با تصوير مادر و پسر كه قبلا در ايران رسم نبود و حاكي از شراكت مادر در سلطنت فرزند بود، اين رنجش را به خشم مبدّل ساخت.

سران ايران از طرز تفكر فرهاد پنجم هم كه تحت تاثير مادر به يوناني ها و رمي ها نزديكتر از ايراني ها بود ناخرسند بودند طرح بركناري او را به مهستان بردند و كارهايي را كه مادر او ترموزا به سود روميان انجام داده بود ارائه كردند كه به تصويب رسيد و يك شاهزاده اشكاني ديگر را به نام ارد دوم به پادشاهي ايران برگزيده شد كه يك نظامي خشن و سختگير و قانونگريز بود.

فرهاد پنجم نزديك به چهار سال سلطنت كرده بود. مورخان به سرنوشت ترموزا اشاره اي نكرده اند. شايد او به رم بازگشته بود زيرا كه چهار سال پس از بركناري فرهاد پنجم، پسران فرهاد چهارم كه در شهر رم بودند به ايران بازگشتند و بعدا يكي از آنان شاه ايران شد.

به اين ترتيب در روز 31 مارس سال دوم پيش از ميلاد فرهاد چهارم ، پادشاه اشكاني در توطئه اي توسط همسر رمي و پسرش مسموم شد. اما دوران قدرت اين مادر و فرزند خيانت پيشه كوتاه بود و به زودي شاه تازه اي از خاندان اشكاني بر تخت سلطنت ايران نشست.

هانس کريستين آندرسن متولد شد

هانس کريستين آندرسن متولد شد

جام جم آنلاين: 207 سال پيش در روز دوم آوريل سال 1805 ميلادي ، هانس کريستين آندرسن نويسنده مشهور دانمارکي در شهر كوچك اودنس متولد شد.

هانس تنها يازده سال داشت كه پدر خود را از دست داد. او گاهي به مدرسه مي رفت و به جاي فراگيري دروس تحصيلي بيشتر وقت خود را صرف يادگيري و بازگوئي قصه هايي که در حافظه داشت ،مي کرد.

هانس حافظه بسيار خوبي داشت و فقط با گوش کردن و نه خواندن، داستانهاي زيادي را فراگرفته بود. او اين داستانها را با حرکات آکروباتيک، باله و پانتوميم در مي آميخت و اجرا ميکرد. اما از طرف ديگر مادرش که از درس ومشق او رضايتي نداشت بافنده اي را پيدا کرد و هانس را به عنوان شاگرد به استخدام او درآورد. هانس مدتي نيز در يك کارخانه تنباکو و سپس در نزد يك خياط كار كرد.

هيچ يك از اين حرفه ها نمي توانست هانس را راضي کند. تنها چيزي که در فکر او بود و مي‌توانست او را ارضاء کند، تئاتر، کتاب و داستان بود. به همين دليل زماني‌که تنها چهارده سال داشت به کپنهاگ رفت تا بتواند دسترسي بهتري به علائق خود داشته باشد. زندگي هانس در کپنهاگ با سختي و فقر شديد سپري مي شد. او گاهي از طريق آواز خواندن در يک گروه کر پولي بدست مي آورد.

هانس سه سال سخت را بدين ترتيب گذراند، تا اينکه در سن 17 سالگي مورد توجه شخص با نفوذي بنام کالينز قرار گرفت. کالينز رييس تئاتر سلطنتي دانمارک بود و زماني که نمايشنامه اي از آندرسن را ديد، پي برد که نويسنده اين نمايشنامه فردي با استعداد است و در صورت پرورش استعدادش مي تواند روزي نويسنده بزرگي شود.

کالينز توانست فردريک ششم پادشاه وقت دانمارک را راضي کند تا هزينه تحصيلات آندرسن را بپردازد. به اين ترتيب در سال 1828 زماني که وي 23 سال داشت مدرک ورود به دانشگاه را دريافت کرد.

اولين اثر ادبي آندرسن در سال 1833 منتشر شد و شاه براي تشويقش هزينه سفر شانزده ماهه او را به کشورهاي آلمان، فرانسه، سويس و ايتاليا پذيرفت.

هانس در سال 1835 كتابي بنام قصه هايي براي کودکان را منتشر کرد. او اين داستان هاي کوتاه را براي دختر خردسالي بنام آيدا که دختر منشي آکادمي هنر بود قبلا نقل كرده بود. آندرسن در مجموع 168 داستان نوشت.

به اين ترتيب ، در روز دوم آوريل سال 1805 ميلادي هانس کريستين آندرسن كه به جرات مي توان او را بزرگترين نويسنده داستان هاي كودكان دانست در شهر كوچكي در دانمارك متولد شد.داستان هاي او به بيشتر زبان‌هاي دنيا ترجمه شده است. آندرسن هرگز ازدواج نکرد و خودش بچه اي نداشت، اما طبيعت و احساس کودکان را به خوبي درک مي‌کرد.

قوي‌ترين حريف فوتبال ايران را بهتر بشناسيم

قوي‌ترين حريف فوتبال ايران را بهتر بشناسيم

پيشرفت چشمگير فوتبال كره در 5 سال اخير

جام جم آنلاين: آخرين رويارويي رسمي ايران و كره‌ جنوبي، شايد نابرابرترين رويارويي اين دو رقيب سنتي فوتبال آسيا بود؛ مسابقه‌اي كه هرچند بيش از يك گل نداشت ولي در طول آن مسابقه، تيم ايران برخلاف هميشه خود، هيچ صحنه جذابي خلق نكرد و بازي را دربست در اختيار كره‌اي‌ها قرار داده بود.

اين اتفاق تقريبا بي‌سابقه، نشان از ترس مشخص سرمربي وقت تيم ملي ايران از قدرت‌گيري فراوان كره‌اي‌ها طي سال‌هاي اخير داشت. كره‌اي كه در پناه عادت كردن به حضور در جام‌هاي جهاني پياپي و المپيك‌ها، حالا به قدرتي معتبر در فوتبال جهان تبديل شده است، طوري كه در جام‌جهاني‌2010 طي ديداري پاياپاي، تنها با اختلاف يك گل، مغلوب تيم سوم دنيا شد تا در مرحله يك‌هشتم پاياني از صعود به مرحله بالاتر باز بماند.‌ اكنون كره‌ جنوبي به عنوان تيم دوم A.F.C (كنفدراسيون فوتبال آسيا)‌ در رده‌بندي فيفا (فدراسيون بين‌المللي فوتبال)‌ به عنوان سرگروه رقابت‌هاي راهيابي به جام جهاني در گروهي قرار گرفته است كه تيم ملي فوتبال كشورمان به همراه ازبكستان، قطر و لبنان نيز در آن قرار دارند. در حقيقت چشم‌بادامي‌ها قدرتمندترين رقيب ايران در اين گروه محسوب مي‌شوند تا شايد به نوعي خاطره‌ رقابت‌هاي 4 سال پيش تكرار شود.

فوتبال كره‌ جنوبي نخستين و در عين حال موفق‌ترين آسيايي حاضر در المپيك و جام‌هاي جهاني به شمار مي‌رود. اين تيم كه از سال 1948 پا به المپيك و از سال 1954 پا به جام جهاني گذاشته است طي دوره‌هاي اخير، پاي ثابت و شناخته شده اين تورنمنت‌ها بوده است، طوري كه در هر 8 دوره اخير جام‌هاي جهاني حضور داشته است كه از اين حيث، كره‌اي‌ها تنها قابل قياس با كشورهاي بزرگ صاحب فوتبالي نظير برزيل، آلمان، آرژانتين و ايتاليا و حتي فراتر از كشورهايي چون هلند، اروگوئه و اسپانيا (كه در برخي ادوار اخير جام‌هاي جهاني غايب بوده‌اند)‌ قرار دارند.

«كي‌ليگ» كارخانه ساخت بازيكن

ليگ حرفه‌اي فوتبال كشور كره‌ جنوبي (موسوم به كي‌ليگ)‌ از چنان كيفيتي برخوردار است كه منبع اصلي تغذيه تيم ملي اين كشور به حساب مي‌آيد. طوري كه تنها در بين 20 و چند بازيكن حاضر در اردوي تيم ملي اصلي كره‌ جنوبي، تنها 2 لژيونر اروپايي و يك بازيكن از السد قطر حضور دارند. اين در حالي است كه امسال بازيكنان كره‌اي زيادي به عنوان لژيونر در تيم‌هاي معتبر و مطرح حرفه‌اي دنيا توپ مي‌زنند. البته اين در شرايطي است كه براي كره‌اي‌هاي حاضر در جي‌ليگ (ليگ حرفه‌اي فوتبال ژاپن كه شباهت‌هاي زيادي به ليگ كره دارد)‌ بايد استثنا قائل شويم.

فقط يك لغزش

طي 5 سال گذشته صعود كره‌اي‌ها به پله بالاتري از كلاس فوتبال، كاملا روشن بوده است. مروري بر نتايج اين تيم نشان از آن دارد كه كره‌اي‌ها بجز غافلگيري ماه‌هاي اخيرشان در برابر لبنان كه به بركناري سريع سرمربي اين تيم منجر شد، در برابر ديگر تيم‌هاي آسيا و جهان، عملكرد قدرتمندانه‌اي از خود نشان داده‌اند. البته شكست از آرژانتين در جام‌جهاني آفريقاي جنوبي هم در عين لطمه وارد كردن به نوار موفقيت‌هاي كره‌اي‌ها كاملا طبيعي و قابل پيش بيني بود.

نگاهي به نتايج ديدارهاي امسال ببرهاي آسيا (يكي از 2 لقب تيم ملي كره) رشد بالنده اين تيم را تاييد مي‌كند. آنها ابتدا در روز پنجم فروردين، هندوراس را به عنوان شگفتي‌ساز سال‌هاي اخير قاره آمريكا با نتيجه 4 بر صفر درهم كوبيدند. 2 ماه بعد صربستان را (كه در جام‌جهاني آفريقاي جنوبي خوش درخشيده بود) شكست دادند و 4 روز بعد همان بلا را بر سر غنا (شگفتي‌آفرين جام‌جهاني 2010) آوردند. شياطين سرخ آسيا در برابر لهستان هم صاحب تساوي 2ـ2 شدند و در آخرين ديدار دوستانه‌شان كه اخيرا برگزار شد با نتيجه 4 بر 2 ازبكستان آماده و مدعي را از پيش رو برداشتند.

علاوه بر اين نتايج، كره‌اي‌ها در مسابقه‌هاي راهيابي به جام‌جهاني هم فقط يك نتيجه ضعيف و غافلگيركننده مقابل تيم لبنان از خود بر جا گذاشتند، البته آنها در نخستين بازي خود در برابر اين حريف به‌سادگي و با نتيجه قاطعانه 6 بر صفر پيروز شدند، سپس در كويت با تيم ملي اين كشور به تساوي يك ـ يك رضايت دادند و امارات را 2 بر يك بردند. اماراتي‌ها در ديدار برگشت خود كه در ورزشگاه الرشيد امارات برگزار شد نيز نه‌تنها از پس كره‌اي‌ها برنيامدند بلكه اين بار با نتيجه قاطع‌تر 2 بر صفر، نتيجه را واگذار كردند ولي در باد همين موفقيت بود كه 4 روز بعد از آن يعني 25 آبانماه گذشته كره‌اي‌هاي خسته و مغرور در ورزشگاه كامل شمون بيروت 2 بر يك از ميزبان خود شكست خوردند تا بلافاصله هو جونگ‌مو، سرمربي اين تيم بركنار و جاي خود را به چو كوانگ‌رائه بسپارد كه پيش از انتخاب چو هم يكي از 3 گزينه فدراسيون فوتبال اين كشور براي احراز پست سرمربيگري تيم ملي بود.

به اين ترتيب بود كه كارنامه موفق شياطين سرخ آسيا، آنها را درست در به موقع ترين زمان، يعني آستانه قرعه‌كشي مسابقه‌هاي دور بعد راهيابي به جام‌جهاني، از رده سوم AFC به رده دوم كشاند تا اين تيم به عنوان سرگروه شرايط مناسب‌تري در قرعه‌كشي پيدا كند.

پس از خداحافظي پارك جي‌سونك

هر چند «چا بوم كئون»، برترين فوتباليست تاريخ فوتبال كره و آسيا و در عين حال گلزن اول كره‌اي‌ها محسوب مي‌شود ولي از آنجا كه آن بازيكن، آخرين بازي‌هاي خود را در جام‌جهاني 1986 انجام داده بود، اكنون فقط به عنوان يك بازيكن افسانه‌اي و يك مربي خوب و البته پدر «چادري» (لژيونر باتجربه كره‌اي‌ها كه در سلتيك اسكاتلند توپ مي‌زند) شناخته مي‌شود و اغلب هواداران فوتبال در سراسر دنيا، فوتبال كره‌ را با شنيدن نام «پارك جي‌سونك» به ياد مي‌آورند.

نكته: «لي دونگ گوك» زهردارترين مهاجم كره، از بند مصدوميت رها شده و در هر بازي به طور متوسط دو گل براي كره‌اي‌ها به ثمر مي‌رساند. اين مهاجم تمام‌كننده همان بازيكني است كه با گل‌هاي خود،‌ حذف ايران از رقابت‌هاي جام ملت‌هاي آسياي 2000 لبنان را رقم زد

پارك جي‌سونك كه سال‌هاست در تيم منچستر يونايتد انگليس مي‌درخشد و با اين تيم پرطرفدار دنيا صاحب افتخارات زيادي شده است، هنوز در 31 سالگي قرار دارد و تا سال‌ها بعد مي‌تواند به فوتبال خود ادامه دهد ولي او يكصدمين و آخرين بازي خود را در جام ملت‌هاي سال 2011 آسيا انجام داد و اكنون يك سال و چند ماهي است كه در دوران پس از خداحافظي و بازنشستگي فوتبال ملي خود قرار گرفته است.

علاوه بر پارك‌جي‌سونك، لي‌وون جائه دروازه بان كهنه‌كار كره‌اي‌ها كه از سال 1994 در درون دروازه اين تيم قرار گرفته بود هم سرانجام در آستانه 40 سالگي و پس از شركت در چندين دوره جام‌جهاني، المپيك، بازي‌هاي آسيايي و جام ملت‌هاي آسيا و انجام 132 بازي ملي، از تيم ملي خداحافظي كرد و دستكش‌هاي خود را به يونگ سونگ ريونگ(دروازه‌بان جوان و قبراق باشگاه سووان سامسونگ بلووينگز) سپرد.

همزمان با او، لي‌يونگ پيو، مدافع ـ هافبك چپ كره‌اي‌ها كه مثل 2 بازيكن قبلي نقش بارزي در موفقيت تاريخي كشورش در جام‌جهاني 2002 ايفا كرده بود‌ پس از انجام 127 بازي ملي، خداحافظي كرد و بازنشسته شد. اين «لي» در فوتبال اروپا و تيم‌هايي نظير سلتيك، آيندهوون و تاتنهام هم بخوبي درخشيد و سپس در الهلال عربستان به عنوان ياري كليدي بازي كرد.

خداحافظي اين سه بازيكن شاخص، كره‌اي‌ها را با خلأ چنداني روبه‌رو نكرد چون ليگ جوشان فوتبال اين كشور و توجه كامل و هميشگي آنها به فوتبال در رده‌هاي سني پايه، جانشينان بسيار خوبي را روانه تيم ملي كرد.

اين سه لژيونر و ديگران

همانطور كه اشاره شد اگر لژيونرهاي كره‌اي ليگ ژاپن را در نظر بگيريم، تيم ملي كره فقط 3 لژيونر در خود مي‌بيند. لي‌يونگ‌سو، مدافع پرتجربه‌اي است كه در 50 بازي ملي خود، 5 گل رسمي نيز به ثمر رسانده است. در كنار او كي‌سونگ يوئنگ كه اكنون در 23 سالگي هافبكي پرتجربه و صاحب 45 بازي رسمي و 5 گل ملي محسوب مي‌شود، ديگر لژيونر ملي كره‌‌اي‌هاست. او در باشگاه سلتيك گلاسكو هم مهره‌اي كليدي محسوب مي‌شود.

«پارك چويونگ» مهاجم 26 ساله آرسنال نيز شاخص‌ترين گلزن فعلي فوتبال كره محسوب مي‌شود. اين مهاجم، نزديك به 60 بازي ملي در كارنامه خود مي‌بيند.

البته سرمربي تيم ملي اين كشور نيم نگاهي هم به برخي ديگر از لژيونرهاي خود از جمله «چادري» مدافع 31 ساله سلتيك گلاسكو دارد. چادري با 65 بازي و 4 گل ملي يكي از با تجربه‌ترين‌هاي كره محسوب مي‌شود. هر چند او هنوز از پدر خود 54 بازي و 51 گل ملي كمتري دارد!

«لي‌ جونگ يونگ» كه در بولتون توپ مي‌زند نيز صاحب 40 بازي و 5 گل ملي است. اين هافبك 23 ساله، امسال تنها در ديدار باغنا به تيم ملي فراخوانده شد و چهره موفقي در پيروزي مقابل اين تيم آفريقايي ارائه كرد.

«سونگ هيونگ مين» مهاجم 19 ساله هامبورگ هم از ديگر اميدهاي سرمربي كره است. سونگ با وجود سن كم خود صاحب تعدادي بازي و گل ملي است!

جونگ جوگوك 27 ساله هم در 13 بازي ملي خود، 4 گل زده است. اين بازيكن در خط حمله تيم نانسي فرانسه بازي مي‌كند.

«پارك جوهو» مدافع 25 ساله بازل سوئيس و «كوجاچل» هافبك 22 ساله اكسبورگ سوئد هم از ديگر لژيونرهاي خوشنام كره‌اي هستند كه براي تيم ملي هر كشوري، نعمت محسوب مي‌شوند.

گلزن هميشه مصدوم

طي ماه‌هاي اخير «لي دونگ گوك» زهردارترين مهاجم فوتبال كره، از بند مصدوميت رها شده و در هر بازي به طور متوسط ‌ 2 گل براي كره‌اي‌ها به ثمر رسانده است. اين مهاجم شاخص و تمام‌كننده كه با گل‌هاي خود،‌ حذف ايران از رقابت‌هاي جام ملت‌هاي آسياي 2000 لبنان را رقم زده بود همواره با مصدوميت‌هاي جدي و طولاني روبه‌رو مي‌شود ولي چارچوب‌شناسي و مهارت بي‌نظيرش در زدن ضربات نزديك به دروازه، موجب شده هيچ يك از مربيان از نامش بسادگي نگذرند و همواره در فهرست برگزيدگان خود حفظ كنند. لي‌دونگ گوك 31 ساله با زدن 6 گل ديگر در رده سوم گلزنان تاريخ فوتبال ملي كره قرار خواهد گرفت، كاري كه اگر آسيب‌ديدگي‌ها به او اجازه دهند معمولا طي 3 بازي انجام مي‌دهد، به همين دليل تمام تيم‌هاي حاضر در گروه دوم راهيابي به جام‌جهاني از جمله تيم كشورمان، بايد برنامه مراقبتي ويژه‌اي براي وي در نظر بگيرند.

به هر حال آخرين بازي دور رفت تيم ملي در رقابت‌هاي راهيابي به جام‌جهاني در ورزشگاه آزادي تهران و آخرين بازي دوربرگشت در سئول برگزار مي‌شود تا مثل 4 سال پيش، كره‌اي‌هاي هميشه مدعي، نقشي بسيار تعيين‌كننده در صعود ما به جام جهاني 2016 برزيل ايفا كنند، كره‌اي كه حالا كاملا قوي‌تر و حرفه‌اي‌تر از سال‌هاي گذشته خود شده و مدت‌هاست تنها به حضور در جام جهاني فكر نمي‌كند و تيم‌هاي مطرح دنيا را نگران قدرت و درخشش خود ديده است. از آنجا كه در اين دوره نگاه تيم ملي ما هم صرف حضور در جام‌جهاني نيست و تيم ايران با برخورداري از مربي كارآزموده و كاملا شناخته شده خود و بازيكناني با استعداد و بعضا مطرح، به موفقيت در برزيل مي‌انديشد، جا دارد ضمن بازنگري در برنامه خود در مواجهه با كره‌اي‌ها و دست كشيدن از استراتژي تحقيرآميز بازي با اين تيم در رقابت‌هاي جام ملت‌هاي آسيا (2011)‌، سعي در موفقيت مقابل قوي‌ترين حريف خود و مثبت كردن تراز تقريبا برابر ديدارهاي رودررو با كره جنوبي كند. به هر حال هميشه ديدار 2 قدرت سنتي فوتبال آسيا (ايران و كره)‌ سرشار از جذابيت و هيجان‌ براي طرفداران هر دو تيم بوده است.

مجيد عباسقلي / گروه ورزش

اولين‌هاي صنعت چاپ ايران

اولين‌هاي صنعت چاپ ايران

جام جم آنلاين: دوره قاجاريه زمان ورود مدرنیته به ایران است. سفر سفرا و گردشگران خارجی به كشورمان و حضور ایشان در دربار قاجار باعث گسیل شدن ایلچیان ایرانی به ممالك خارجی و در نهایت سفرهای متعدد شاهان و درباریان به اروپا شد.

 این تبادلات كه از دربار شاه‌عباس اول (حكومت) آغاز شده بود در دوره قاجار شدت گرفت.

با این حال اگر هدف از ارتباط با غرب در دوره صفوی استفاده از دستاوردها و به سود دو كشور بود، در دوره قاجار بیشتر جنبه تفریحی و تشریفاتی داشت و تنها باعث ورود مظاهر مدرنیته به ایران گردید؛ مظاهری كه از بنیان تهی بودند و تنها با دیده متعجب تحسین ناظران ایرانی نگریسته شدند.

سال‌ها طول كشید تا افرادی بتوانند ریشه‌‌های فكری جامعه‌مدنی مدرن را دریابند و آن را به شكل از هم گسیخته و دست و پا شكسته به ایران وارد كنند.

شاید عباس میرزا، نايب‌السلطنه فتحعلی‌شاه (حكومت)، نخستین كسی بود كه به نیاز درك بنیان فكری، تجربیات و دستاوردهای تكنیكی و نظامی غرب پی برد. گسیل كردن دانشجویان ایرانی به روسیه و انگلیس و واردات بسیاری از صنایع غربی به تبریز نشانی از این تفكر پیشرو برای بهره گیری از تجارب ممالك دیگر است ؛ این در حالی كه فتحعلی‌شاه در پایتخت در رویای حكومت افسانه ای هزار و یك شبی خود بود و از حال و آینده كشور و كشورداری بی خبر. یكی از محصولات تلاش‌‌های عباس میرزا ورود صنعت چاپ به ایران بود.

اولین چاپخانه سربی در ایران در شهر تبریز داير گردید و نخستین كتابی كه توسط این چاپخانه منتشر شد رساله جهادیه تألیف میرزا عیسی قائم‌مقام اول (۱۱۶۷‌‌ـ‌۱۲۳۷؟ق‌.) بود.

این كتاب سال 1233 ق. توسط محمدعلی بن محمدحسین آشتیانی به چاپ رسیده است.

در ترقیمه كتاب چنین آمده است: قد تم‌ الكتاب‌‌الجهادیه علی ید اضعف العباد محمدعلی بن حاجی محمدحسین الاشتیانی المأمور بعمل الطبع من الدوله العلیه القاجاریه فی دارالانطباع الواقعه فی بلده تبریز بتاریخ خمس و عشرین شهر رمضان المبارك سنه ۱۲۳۳ هجریه.

این رساله بعد از حمله روس‌ها به ایران در زمان فتحعلی‌شاه و ولیعهدی عباس میرزا توسط قائم‌مقام فراهانی وزیر نوشته شده و شامل فتاوی روحانیون درباره جهاد با روس (جنگ دوم روس و ایران) است.

در كتاب تاریخ چاپ و چاپخانه در ایران تألیف حسین میرزای گلپایگانی (تهران: گلشن، 1375: 11) چنین نوشته شده است: اولین كتاب یا رساله‌ای كه در چاپخانه میرزا زین‌العابدین تبریزی به چاپ رسیده است فتح‌نامه نام داشت و آن را میرزا عیسی قائم‌مقام فراهانی نوشته بود.

این كتاب از جنگی سخن می‌گوید كه در سال ۱۲۲۷ ق. میان دولت‌‌های ایران و روس روی داد و بالاخره هم با صلح‌نامه گلستان به پایان رسید.

او از رساله جهادیه به عنوان دومین كتاب یاد می‌كند. مجتبی مینوی در مقاله «اولین كاروان معرفت» (یغما، ش هشتم، س ششم، ۱۳۳۲، ۳۱۵‌‌ـ‌۳۱۶) می‌نویسد: نمی‌دانم كه رساله جهادیه همان فتح‌نامه است یا كتاب دیگری می‌باشد.

میرزا محمدعلی‌خان تربیت در مقاله «تاریخ مطبعه و مطبوعات ایران» (تعلیم و تربیت، ش یازدهم، س چهارم، ۱۳۱۳، ۶۵۹) می‌نویسد میرزا عیسی قائم‌مقام بزرگ كه در تاریخ ۱۲۳۸ ق. در تبریز مرحوم شده است دو رساله كوچك و بزرگ دارد كه در آن تواریخ راجع به جهاد تألیف فرموده‌اند.

مقصود تربیت از دو رساله شاید همان دو نسخه رساله جهادیه باشد كه در دو تاریخ ۱۲۳۳ و ۱۲۳۴ قمری به چاپ رسیده است.

در فهرست الذریعه و خانبابا مشار از هر دو رساله فتح‌نامه و جهادیه نام برده شده است. با این حال به نظر می‌رسد كتاب فتح‌نامه و رساله جهادیه یكی است، چرا كه در آن دوره وانفسای جنگ و شكست از روسیه فتحی واقع نشده بود كه فتح‌نامه‌ای تألیف شود.

كتاب در ۸۶ صفحه به چاپ رسیده و ابعاد آن 152× 208 میلی‌متر است. همچنین متن كتاب در جدول، در 13 سطر و ابعاد 100×145 میلی متر نوشته شده است.

محدودیت‌‌های تكنیكی كه باعث سختی كار و عدم استفاده از تزیینات و تصاویر در كتاب‌ها می‌شد سبب توجه بیشتر به چاپ سنگی شد

زیر بعضی سطور خط كشی و در برخی موارد كلماتی با شنگرف اضافه و در صفحات ۳، ۵، ۲۳، ۲۵ و ۲۷ نام‌های فتحعلی‌شاه و شاهزاده عباس میرزا به آب زر نوشته شده است. كتاب شماره صفحه یا برگ ندارد و دارای راده است.

چاپچی این كتاب محمدعلی بن‌حاجی محمدحسین آشتیانی است كه بسیاری، از جمله شهلا بابازاده در كتاب خود با عنوان تاریخ چاپ در ایران (تهران: طهوری، 1378)، او را از شاگردان میرزا زین‌العابدین تبریزی دانسته‌اند. 

با این حال باید دانست كه تا سال 1234 ق. یعنی مصادف با چاپ دومین كتاب چاپی ایران ـ كه باز هم رساله جهادیه میرزا قائم‌مقام بود ـ نامی از میرزا زین‌العابدین تبریزی در میان نیست.

او رساله جهادیه 1234 ق. را منتشر می كند و بعد به دستور فتحعلی‌شاه به تهران كوچ كرد و با حمایت مالی منوچهر خان گرجی، ملقب به معتمدالدوله ، چاپخانه چاپ سربی تهران را پایه‌ریزی كرد. شاگردان او از جمله عبدالكریم، رستم علی و محمدعلی طهرانی توانستند راه او را در تهران ادامه دهند.

شاگرد دیگر او، عبدالرزاق اصفهانی نیز با حمایت معتمدالدوله چاپخانه‌ای در اصفهان و همدان تاسیس كرد. آخرین تولیدات شناسایی شده چاپخانه تبریز بوستان سعدی به سال 1246ق. چاپخانه‌‌های تهران طوفان البكاء به سال 1275 ق. و چاپخانه اصفهان محرق القلوب به سال 48‌‌ـ‌1247 ق. است.

پس از این، دوران چاپ سربی در ایران پایان می یابد و برای چندین دهه چاپ سنگی به تنها شیوه چاپ در ایران تبدیل می شود.

دلایل مختلفی باعث از رونق افتادن چاپ كتاب به شیوه سربی در ایران شد. نخست، ایرانیان كه سالیان سال با خطوط پر پیچ و خم نسخه‌‌های خطی محشور بودند، چندان علاقه ای به خطوط منظم نسخ در كتاب‌‌های چاپ سربی نشان ندادند.

دوم، محدودیت‌‌های تكنیكی كه باعث سختی كار و عدم استفاده از تزیینات و تصاویر در كتاب‌ها می‌شد سبب توجه بیشتر به چاپ سنگی شد. چاپچیان تلاش‌‌هایی برای استفاده از تصویر در كتاب‌‌های چاپ سربی انجام دادند.

نخستین كتاب مصور چاپ سربی مختارنامه است كه سال 1261 ق. به چاپ رسید. تصاویر این كتاب به شیوه گراوور چوبی چاپ شده‌اند.

چند طوفان البكاء مصور نیز به شیوه چاپ سربی طبع شد كه تصاویر چاپ سنگی داشت. كتاب‌‌های سربی بعد از چاپ متن به چاپخانه سنگی منتقل می‌شدند تا مابقی فرآیند چاپ در آنجا انجام شود. این دشواری‌ها منسوخ شدن چاپ سربی از سال 1275 ق. در ایران را در پی داشت.

چاپ سنگی در ایران بسیار پیشتر كار خود را آغاز كرده بود. باز هم با حمایت عباس میرزا اولین چاپخانه چاپ سنگی در تبریز احداث شد.

گرچه درباره اولین كسی كه چاپ سنگی را به ایران وارد كرد اختلاف نظر وجود دارد و «شگلووا» نام فردی به نام الله‌وردی، از فرستادگان عباس میرزا ذكر می كند كه حدود سال 1237 ق. در تفلیس به فراگیری صنعت چاپ سنگی مشغول بوده ولی آنچه ما اكنون به آن مطمئنیم، ورود صنعت چاپ توسط میرزا صالح شیرزای است. نخستین كتابی كه در چاپخانه او به چاپ رسید قرآن مجید به سال 1249 ق. است.

مشخصات این قرآن به شرح زیر است:
قرآن؛ تبريز؛ 1249 ق.؛ قطع رقعي؛ 14 سطر؛ كاتب: محمدحسين ابن ميرزا محمد التبريزي؛ ناشر: محمدصالح ابن حاجي باقر‌خان شيرازي. محل نگهداري: تهران؛ مجموعه خصوصي.

درباره این قرآن گمانه زنی‌‌های زیادی وجود داشت؛ چرا كه همه محققان با استناد به انجامه زادالمعاد 1251 ق. كه در چاپخانه میرزا صالح چاپ شده و در آن ذكری از طبع قرآن شده بود حدس‌‌هایی درباره زمان چاپ كتاب می زنند. انجامه قرآن كه مشابه انجامه زادالمعاد است، تاريخ 1249 ق. را دارد و كاتب آن نيز همان كاتب ‌زادالمعاد است.

از آنجا كه مراحل چاپ دومين كتاب چاپ سنگي 15 ماه به درازا كشيده، مي‌توان احتمال داد مدت زمان چاپ كتاب نخست نيز در همين حدود يا حتي طولاني‌تر بوده است، پس احتمالا نخستين مطبعه چاپ سنگي حدود سال 1248 ق. به تبريز وارد شده است. در فاصله چاپ دو كتاب، عباس ميرزا، كه حامي چاپ كتاب در تبريز بود، در تاريخ دهم جمادي‌الثاني 1249 ق. و فتحعلی‌شاه به تاريخ 19جمادي ‌الثاني1250 ق. وفات كردند.

افسردگي و خطر افزايش سکته مغزي

افسردگي و خطر افزايش سکته مغزي

جام جم آنلاين: بیماری افسردگی نه تنها خطر خودکشی به همراه دارد، بلکه می‌تواند حتی تاثیرات جسمی بر بیمار بگذارد. بر اساس پژوهشی جدید، افسردگی می‌تواند ریسک سکته‌ مغزی مرگبار را افزایش دهد.

به گزارش دويچه وله، این‌که افسردگی می‌‌تواند منجر به خودکشی شود امری واضح است، اما  پزشکان نباید اثرات جسمی بیماری افسردگی را دست‌کم بگیرند. محققان دانشگاه هاروارد در این باره پژوهشی انجام داده‌ و نتایج آن را در نشریه‌ علمی Jama منتشر کرده‌اند. بر اساس نتایج این مطالعه، بیماری افسردگی ریسک سکته‌ مغزی منجر به مرگ  را به شدت افزایش می‌دهد.

افزایش ریسک سکته‌ مغزی

دانشمندان برای انجام این تحقیق، وضعیت 300 هزار بیمار افسرده تا سن 29 سال را مورد بررسی قرار دادند. نتیجه‌ تحقیق ‌آن بود که افسردگی ریسک سکته‌ی مغزی را حدود 45 درصد افزایش می‌دهد و خطر این را ‌که این سکته مرگبار نیز باشد، حدود 55 درصد بالا می‌برد.

البته دانشمندان تاثیرات افسردگی در انواع مختلف سکته‌ مغزی را از هم تفکیک کرده‌اند. خطر سکته‌‌ ناشی از نارسایی‌های ناگهانی جریانات خونی در مغز، در فرد افسرده به میزان 25 درصد افزایش می‌یابد. در مقابل، افسردگی بر سکته‌ مغزی‌ ناشی از خونریزی مغزی، تاثیری نمی‌گذارد. 

بیماران افسرده و اهمیت کمتر به سلامتی

بنا بر داده‌های موجود در آمریکا، سالانه حدود  5.8 درصد مردان و 9.5 زنان در این کشور دچار افسردگی می‌شوند.  در آلمان در حال حاضر حدود 4 میلیون نفر مبتلا به افسردگی هستند.

دلیل این‌که چرا افسردگی می‌تواند منجر به سکته‌ مغزی شود، هنوز به طور کامل مشخص نیست. دانشمندان می‌گویند که افسردگی، شیمی مغز را مختل می‌کند و میزان عفونت خون را بالا می‌برد. افزون بر این، انسان‌های مبتلا به افسردگی، معمولا به سلامت خود اهمیت نمی‌دهند، سیگار می‌کشند، حرکت بدنی کمی دارند و از تغذیه‌ خوبی برخوردار نیستند.  آنها معمولا فشار خون بالایی دارند و مبتلا به بیماری قند هستند. این دو بیماری، ریسک سکته‌ مغزی را بالا می‌برند.

پژوهش انجام گرفته در باره افسردگی، نشان می‌دهد که جستجوی صرف در باره دلایل جسمی بیماری‌ها، به تحقیقات درست و کامل منجر نمی‌شود. به‌طور نمونه، مطالعات اخیر نشان می‌دهند که افسردگی حتی می‌تواند منجر به فرسایش استخوان‌ها و بیماری‌های قلبی نیز بشود.

معضل افسردگي در پيري

معضل افسردگي در پيري

جام جم آنلاين: تنهایی، ناتوانی و ضعف احساساتی هستند که افراد مسن باید پس از پشت سرگذاشتن مراحل پرتکاپوی زندگی خود با آن دست و پنجه نرم کنند. این روند گاه با افسردگی همراه می‌شود اما پزشکان برای این دوره توصیه‌هایی دارند.

به گزارش دويچه وله، همه پیر می‌شوند اما تجربه‌ دوران کهولت به ندرت برای کسی نشاط آفرین است.  در دوران بازنشستگی تأثیر اجتماعی فرد از بین می‌رود. از دست دادن مسئولیت و نداشتن آینده، گاه برای  شخصیت افراد سالمند عواقب سنگینی  به بار می‌آورد.

کسانی که مجبورند در دوران کهولت با مشکلات مالی دست و پنجه نرم کنند یا آنها که شریک زندگی خود را  از دست داده‌اند،  به طور میانگین در معرض خطر جدی ابتلا به افسردگی قرار دارند.

تنهایی؛ یکی از دلائل بروز افسردگی

در آلمان دو سوم افراد بالای ۶۵ سال تنها زندگی می‌کنند. به عقیده متخصصان، این دسته بیشتر از دیگران در معرض خطر ابتلا به افسردگی هستند.

نکته هشداردهنده‌ دیگر این است که در این میان ۴۰ درصد از خودکشی‌ها در میان مردان بالای ۶۰ سال رخ می‌دهد و دقیقا همین گروه به ندرت حاضر به مراجعه به پزشک یا روانشناس برای درمان است. در بین زنان نیمی از آنها که بالای ۶۰ سال سن دارند به خودکشی دست می‌زنند.

کمبود متخصص در زمینه طب سالمندی

در حال حاضر آلمان در جدول پیرترین ملت‌ها در جهان جایگاه دوم را دارد. با توجه به شمار روزافزون افراد مسن، تعداد کسانی هم که مبتلا به ناراحتی‌های روحی هستند در حال افزایش است. اما برای رسیدگی به اینگونه بیماران به اندازه کافی متخصص در زمینه طب سالمندی (Geriatrics) وجود ندارد.

راینهارد لیندنرسال‌هاست به‌عنوان پزشک در مرکزی درمانی برای افراد مستعد خودکشی  به عنوان پزشک متخصص طب سالمندی کار می‌کند. او می‌گوید: « سالمندان معمولا در زمینه مراجعه به پزشک، احساس ناراحتي بیشتری دارند و به همین دلیل به ندرت پیش می‌آید که خود تصمیم بگیرند برای درمان نزد روان‌شناس بروند.»

احتیاط در تجویز داروهای ضد افسردگی برای سالمندان

پزشکان در مورد بیماران سالمند مبتلا به افسردگی  توصیه می‌کنند که تجویز دارو به خوبی مورد بررسی قرار گیرد، زیرا سالخوردگان به دلیل ناراحتی‌هایی مختلف ناشی از کهولت سن، معمولا روزانه مقادیر زیادی دارو مصرف می‌کنند.

الکساندر اشپاوشوس ، مدیر بخش روانپزشکی کلینیکی در هامبورگ می‌گوید: «گاهی اوقات از روی ناآگاهی، تأثیر داروهای مختلف روی یکدیگر نادیده گرفته می‌شود و همین نکته می‌تواند باعث بروز افسردگی شود.»

به عقیده او پزشکان دقیقا به همین دلیل باید هنگام تجویز دارو دقت بیشتری کرده و برای بیماران سالمند دوز کمتری از دارو را تجویز کنند.

مشکل دیگر این است که گاهی این بیماران بدون تشخیص ناراحتی، از سوی پزشک خانواده خود به انواع متخصصان معرفی می‌شوند. این بیماران تنها در موارد معدودی نزد متخصص اعصاب با قدرت تشخیص بالا در زمینه بیماری‌های روحی فرستاده می‌شوند.

لیندنر در این مورد می‌گوید: «پزشکان خانواده باید آگاه باشند که تنها مشاور افراد سالمند هستند»، زیرا آنها در بسیاری موارد تنها زندگی می‌کنند و کسی را ندارند که با او مشورت کنند.

ورزش تاثير ضد افسردگي دارد

ورزش تاثير ضد افسردگي دارد

جام جم آنلاين: بازخوانی نتایج یك پژوهش گسترده نشان می دهد كه ورزش مناسب و برنامه ریزی شده متناسب با توان افراد، می تواند درمانی برای افسردگی باشد كه رنج بسیاری را بر زندگی بیماران تحمیل كرده است.

در یافته های این پژوهش دانشگاه بیرمنگام انگلیس آمده است كه اگر از یك بیماری مزمن رنج می برید و افسردگی دارید، ورزش ممكن است همان درمان مورد نیاز برای بهبودی باشد.

ماتیو هرینگ، مسئول این پژوهش و گروه همكاری كننده، نتایج 90 تحقیق در باره 10 هزار و 500 بیمار كم تحرك با یك بیماری مزمن را بازبینی كردند كه شامل انتخاب های تصادفی در گروه های ورزشی یا غیرورزشی می شد و میزان افسردگی شركت كنندگان پیش و پس از ورزش نیز اندازه گیری شد.

به گزارش نشریه آرشیو جنرال مدیسن انتشار یافته در ژانوبه 2012، پژوهشگران دریافتند افرادی كه ورزش های مختلف شامل فعالیت هایی مانند راه رفتن تند، دوچرخه سواری و تمرینات استقامتی را انجام می دهند، شاهد 22 درصد كاهش در نشانه های افسردگی خود بودند.

همچنین افراد مورد پژوهش با حداقل 150 دقیقه ورزش متوسط یا 75 دقیقه ورزش تند در روز بهبودی های بیشتری داشتند.

بیمارانی كه بیشترین زمان و كیفیت ورزش را داشتند و افسردگی آنها كم تا متوسط بود، نیز توانستند انجام وظایف خود را بهبود بخشید.

براساس این یافته ها، هرینگ پیشنهاد داده كه ورزش به عنوان درمانی كم خطر برای افسردگی مزمن، نتیجه خوبی دارد. (ايرنا)

افسردگي بعد از تعطيلات

افسردگي بعد از تعطيلات

جام جم آنلاين: آخرين روزهاي تعطيلات كه از راه مي‌رسد، كمتر كسي است كه با ذوق و شوق آماده حضور مجدد در محل كار يا تحصيلش شود (البته اين حالات به شهر يا كشور خاصي هم اختصاص ندارد و همه انسان‌ها ممكن است چنين حالاتي را تجربه كنند).

گويا خيلي‌ها از اين‌كه دوباره بايد به زندگي عادي و پراسترس روزانه برگردند، ناراحت هستند و از آن شكايت دارند، البته اين نارضايتي را مي‌توان هم در حالات چهره و صورتشان ديد و هم براحتي و بدون هيچ تعارفي آن را بيان مي‌كنند.

خيلي تعجب نكنيد، اين حس تا حدي طبيعي است؛ وقتي اين همه روز در كنار خانواده و همراه با آنها بوده‌ايم و بدون نگراني استراحت كرده‌ايم، برگشت به مكاني پر از كار و استرس ،‌ نبايد خيلي هم خوشايند باشد. با اين حال، گروهي هستند كه اين حس را طور ديگري تجربه مي‌كنند؛ آنهايي كه افسردگي و كسالت پس از تعطيلات به شكلي سروقتشان مي‌آيد كه كارهايشان را مختل و سلامت روانشان را تهديد مي‌كند.

دكتر پروين ناظمي، روان‌شناس و مدرس دانشگاه در گفت‌وگو با «جام‌جم» در اين‌باره توضيح مي‌دهد: استراحت كردن يكي از راهكارهايي است كه براي دوري از استرس و ارتقاي سطح سلامت روان توصيه شده و مورد استفاده قرار مي‌گيرد. تعطيلات نيز فرصتي فوق‌العاده براي استراحت كردن و بهبود سلامت روان است؛ به طوري كه بودن در جمع خانواده و ايجاد شرايطي كه طي آن فرد بتواند چند روزي به دور از استرس‌‌ها و مشكلات روزمره زندگي كند، بسياري از آسيب‌ها و مشكلات جسمي و روحي را به حداقل مي‌رساند.

به گفته وي همه انسان‌ها براي حفظ سلامت جسم و روح‌شان به تعطيلات نياز دارند و بايد روزهايي را فارغ از كار و مسائل مربوط به آن بگذرانند.

دكتر ناظمي با اشاره به مشكلاتي كه ممكن است پس از تعطيلات ايجاد شود، مي‌گويد: انسان‌ها خيلي زود به شرايط عادت مي‌كنند و چون همه دوست دارند در محيطي آرام و بدون استرس و افكار منفي زندگي كنند، طبيعي است كه پس از پايان تعطيلات مشكلاتي ايجاد شود. به همين دليل گاهي ممكن است هنگام بازگشت به كار با حالاتي مانند بي‌انگيزگي، بي‌حوصلگي و حتي افسردگي و اضطراب روبه‌رو شويم.

به گفته وي با افزايش سن، افراد به تجربه مي‌آموزند كه عقلاني‌تر با اين احساسات برخورد كنند و به همين دليل اين مشكلات ميان كودكان و دانش‌آموزان بيشتر مشاهده مي‌شود.

دانش‌آموزان بيشتر دچار استرس مي‌شوند

دكتر ناظمي درباره ايجاد چنين احساساتي ميان دانش‌آموزان توضيح مي‌دهد: پس از اين‌كه تعطيلات به پايان مي‌رسد، دانش‌آموزان بيشتر از بزرگسالان دچار اضطراب و استرس مي‌شوند. با توجه به اين‌كه در روزهاي تعطيل معمولا برنامه‌ريزي خاصي وجود ندارد و هر كس مطابق سليقه و ميل خود كارهايش را انجام مي‌دهد، مشخص است كه با شروع دوباره درس و كار، كاهش ساعت خواب و فشردگي برنامه‌ها، استرس و حتي نارضايتي آنها بيشتر از قبل مي‌شود.

اين روان‌شناس به فاصله كم ميان زمان تعطيلات و امتحان‌هاي مدارس، اشاره مي‌كند و مي‌گويد: با توجه به اين‌كه تعطيلات نوروز با پايان سال تحصيلي، فاصله چنداني ندارد گاهي حتي مي‌بينيم دانش‌آموزان تا هنگام امتحانات نيز با مشكلاتي روبه‌رو هستند؛ اين دانش‌آموزان اغلب حوصله ندارند و در نتيجه نمي‌توانند بخوبي برنامه‌ريزي كنند و كارهايشان را درست و منظم انجام ‌دهند.

دكتر ناظمي با اشاره به افت تحصيلي دانش‌آموزان پس از گذراندن تعطيلات، توضيح مي‌دهد: به همين دليل گاهي پس از پشت‌سر گذاشتن تعطيلاتي طولاني مدت، شاهد كاهش عملكرد افراد و افت كاري و تحصيلي آنها هستيم.

به گفته وي انسان خيلي زود به شرايط مختلف زندگي عادت مي‌كند؛ البته اين خصوصيت هم مثبت است و هم منفي. ولي اين عادت‌هاي رفتاري، ذهني و رواني باعث مي‌شود هنگامي كه شخص در موقعيت جديدي قرار مي‌گيرد، با مشكلات و تضادهاي رواني روبه‌رو شود. اين موارد دست به دست هم مي‌دهد و باعث بروز حالت افسردگي و اضطراب مي‌شود.

چه كار بايد كرد؟

دكتر ناظمي با اشاره به اهميت حفظ سلامت يادآور مي‌شود: همان طور كه گفته شد، تعطيلات نياز انسان است و همه ما براي حفظ سلامت جسمي و روحي به آن نياز داريم، اما آنچه مشخص است اين است كه تعطيلات روزي به پايان مي‌رسد و بايد دوباره به محل كار و تحصيل برگرديم؛ به طور حتم شرايط موجود در محل كار مانند روزهاي تعطيلات و استراحت نيست و دشوارتر خواهد بود.

به گفته وي برخورد انسان‌هاي مختلف در چنين شرايطي به ويژگي‌هاي شخصيتي آنها و نوع تربيت خانوادگي‌شان بستگي دارد. علاوه بر اين موارد، نحوه برنامه‌ريزي براي تعطيلات نيز مورد مهمي است كه مي‌تواند از ايجاد اين حالت‌ها پيشگيري كند.

دكتر ناظمي براي برطرف كردن مشكلاتي كه ممكن است پس از تعطيلات ايجاد شود، توصيه مي‌كند: براي كاهش صدمات ناشي از شروع مجدد كار و تحصيل، بهتر است در روزهاي تعطيل هم برنامه‌ريزي داشته باشيد؛ البته لازم نيست اين برنامه‌ريزي‌ها خيلي دقيق و فشرده باشد كه شما را خسته كند.

همچنين بايد در تعطيلات، درباره روزهاي كار و تحصيل و اتفاقات مربوط به آن نيز در جمع خانواده يا با دوستان صحبت كنيد. البته شايد بچه‌ها اين صحبت‌ها را خيلي دوست نداشته باشند ولي يادآوري‌ وظايف و صحبت درباره كار و درس مي‌تواند آنها را براي شروع مجدد آماده كند.

به گفته وي پيشگيري از ايجاد چنين احساساتي نكته اساسي و مهم است ولي در صورتي كه چنين شرايطي ايجاد شود نيز نبايد خيلي نگران بود؛ چون معمولا با بازگشت به محل كار و شروع مجدد فعاليت‌ها، علائم برطرف مي‌شود، اما در صورتي كه نشانه‌هاي استرس و اضطراب بيش از حد باشد، بهتر است از متخصصان كمك بگيريد و با مشورت آنها اين احساسات را كنترل كنيد.

كوچولوهاي مهدكودك گريز

استرس و اضطراب پس از تعطيلات ميان بچه‌ها شايع‌تر است، اما فراموش نكنيد كودكاني كه پس از پايان تعطيلات بايد دوباره به مهدكودك برگردند و از مادرشان دور شوند هم دچار استرس و ناراحتي خواهند شد.

دكتر ناظمي با اشاره به اين مشكل مي‌گويد: در چنين شرايطي كودكان استرس و اضطراب‌شان را با بهانه‌گيري، اجتناب از رفتن به مهدكودك و جدا شدن از مادر، زياد صحبت كردن درباره حضور مجدد در مهد، گريه و... نشان مي‌دهند.

اين روان‌شناس درباره روش‌هايي كه مي‌تواند شرايط را براي كودك بهتر كند، توضيح مي‌دهد: براي اين‌كه اين بچه‌ها بتوانند راحت‌تر و با حداقل مشكلات به مهد برگردند، بهتر است در تعطيلات گاهي از مقابل مهدكودك عبور كرده و به صورت بازي (نه خيلي جدي) كارهاي مربوط به مهدكودك را برايش يادآوري كنيد؛ به عنوان مثال مي‌توانيد درباره دوستان و مربي‌هايش، كارهايي كه در مهدكودك انجام مي‌دهد، شعرهايي كه مي‌خواند و... صحبت كنيد.

اين روان‌شناس تاكيد مي‌كند: با توجه به اين‌كه همه افراد، چه بزرگ و چه كوچك ممكن است اين استرس و نگراني‌ها را تجربه كنند، نبايد از كودكان انتظار داشته باشيد بدون كوچك‌ترين مشكلي شرايط را بپذيرند، اما فراموش نكنيد برخورد والدين و مربيان كودك نقش بسيار مهم و موثري در اين زمينه دارد.

به گفته وي پدر و مادر بايد با شناخت علائم استرس مانند بهانه‌گيري، گريه كردن، زياد حرف زدن يا حتي تمارض كودك، سعي كنند او را آرام كرده و به ياد داشته باشند با آرامش و برخورد مناسب و محبت‌آميز بهتر مي‌توانند اين شرايط را كنترل كنند.

بنابراين حالا كه فقط يك روز از شروع كار و فعاليت‌هاي عادي گذشته است، سعي كنيد با ايجاد محيطي آرام به كودكان و دانش‌آموزان كمك كنيد تا زودتر و راحت‌تر استرس‌ها و اضطراب ناشي از برگشت به فعاليت‌هاي روزمره را كاهش دهند. البته اين نكته را به خاطر داشته باشيد كه چنين احساساتي ممكن است بعد از تعطيلات كوتاه‌مدت نيز ايجاد شود و به همين دليل از حالا بايد به فكر پيشگيري از بروز اين مشكلات باشيد.

نيلوفر اسعدي‌بيگي - گروه سلامت

باز طبيعت قرباني شد

 

جام جم آنلاين: در كشور ما به طور معمول يك ماه مانده كه سال نو شود، مردم شروع مي‌كنند به خانه‌تكاني و هر كاري كه يك طورهايي به مرتب كردن و سر و سامان دادن به بخش‌هاي مختلف زندگي ربط پيدا مي‌كند.

بچه كه بودم فكر مي‌كردم طبيعت وقتي مي‌بيند آدم‌ها خانه‌تكاني مي‌كنند، به فكر تميزي دشت و صحرا مي‌افتد؛ انگار دلش مي‌خواهد درخت‌ها و گل‌ها و كوه‌ها و خلاصه همه چيز پاك و مرتب شود؛ فكر مي‌كردم شايد به همين خاطر هم چند روز مانده به آغاز سال نو بادهاي بهاري شروع مي‌شود.

حالا كه سال‌ها از آن روزهاي شيرين بچگي مي‌گذرد و در شهر تهران زندگي مي‌كنم، تميز شدن كوه و دشت و صحرا در روزهاي نخستين سال بيشتر به چشمم مي‌آيد؛ شهرهايي مانند تهران كه در تمام طول سال فقط چند روز هواي پاك دارد؛ شهرهايي كه ترافيك‌شان كلافه‌ات مي‌كند؛ در هر كوچه چند متري‌شان ساختمان‌ها و برج‌هايي سربلند كرده و آسمان طوسي‌شان هم ديگر كمتر ديده مي‌شود و شهرهايي كه فقط حس روزهاي گذشته تو را در آنها ماندگار و پايبند مي‌كند، در تعطيلات عيد بسيار دلنشين مي‌شود.

علاوه بر خلوت شدن خيابان‌ها و صف نانوايي‌ها، دست پرمهر طبيعت هم به كمك مردم اين شهرها مي‌آيد تا چند روزي بتوان راحت‌تر نفس كشيد و كم‌استرس‌تر زندگي كرد.

اين تعطيلات اما با روز طبيعت پايان مي‌پذيرد؛ روزي كه از ساليان بسيار دور، مردم به مناطق خوش آب و هوا مي‌رفتند تا چند ساعتي را خارج از خانه و در دل طبيعت بگذرانند تا فردايش با روحيه‌اي بازتر به كسب و كار و روال عادي زندگي برگردند.

در دهه‌هاي اخير به دليل نوع زندگي مردم، گذراندن روزي در دشت و صحرا، علاوه بر يك رسم، به ضرورتي براي كسب توان بيشتر براي ادامه زندگي تبديل شده‌است.

اما اين گشت و گذار و مانوس شدن با طبيعت، روي ديگري هم دارد و آن وجه را در پايان سيزدهمين روز بهار مي‌توان ديد؛ آن اين‌كه نحسي سيزده كه برخي هنوز به آن اعتقاد دارند، گويا فقط دامان طبيعت را مي‌گيرد.

سال‌هاست كه دوستداران محيط زيست مي‌گويند: وقتي به گشت‌وگذار در طبيعت مي‌رويد، يادتان باشد هنگام بازگشت فقط اثر پاي‌تان را بر جاي بگذاريد و تنها عكس‌هايي از طبيعت را با خود به يادگار بياوريد.

سال‌هاست كه غروب روز سيزدهم فروردين به اطراف تهران مي‌روم و مي‌بينم هرجا كه پاي ما آدم‌ها به آنجا رسيده، پر است از زباله و پاكت‌هاي چيپس و پفك و... و در دست بچه و بزرگ، شاخه‌هاي گل و پر جوانه‌اي را مي‌بينم كه به يقين تا دو روز بعد خشكيده و در سطل زباله انداخته مي‌شود.

هيچ‌كس نيست كه بگويد اين رفتار مناسب است، اما هر سال هم تكرار مي‌شود. عادتي كه به هيچ‌وجه در شأن مردم ما نيست. اي كاش سازمان‌هاي مسوول و رسانه‌هاي جمعي بيشتر به اين موضوع مي‌پرداختند.

اي كاش نقش محيط زيست و اهميت آن در زندگي امروز و فرداي جامعه بيشتر براي مردم تبيين مي‌شد و اي كاش مردم براي انجام هر كاري، بيشتر فكر مي‌كردند.

آمار کل کتابهای رسیده شده به کتابخانه عمومی شیخ فضل الله تفضلی ) شماره ۲ بهشهر (در سال1390

آمار کل کتابهای رسیده شده به کتابخانه عمومی  شیخ فضل الله تفضلی  ) شماره ۲ بهشهر (در سال1390 

طرح من: مبلغ  90221050 ریال

 

ردیف	000	100	200	300	400	500	600	700	800	900	سایر زبانها	کودک	جمع
جلد	80	152	238	231	28	79	134	127	316	153	-	36	1574
عنوان	71	146	162	214	24	74	128	120	272	131	-	35	1377

 

اهدایی:11854875 ریال

 

ردیف	000	100	200	300	400	500	600	700	800	900	سایر زبانها	کودک	جمع
جلد	19	29	213	84	12	26	72	14	162	74	-	60	765
عنوان	18	29	193	77	12	23	66	13	141	67		60	699

 

نهاد: مبلغ  34136554 ریال

 

ردیف	000	100	200	300	400	500	600	700	800	900	سایر زبانها	کودک	جمع
جلد	10	12	229	42	12	46	68	12	109	124	-	1	665
عنوان	10	7	166	40	9	39	62	11	90	89	-	1	524

 

جمع کل

جلد : 3004

نسخه : 2600

جمع کل مبلغ : 136212479 ریال

 

تبریک به مناسبت سال نو ( 1391)به کتابداران سراسر ایران زمین

تبریک به مناسبت سال نو به کتابداران سراسر ایران زمین
یا مقلب القلوب و الابصار یا مدبرالیل و النهار
یا محول الحول و الاحوال حول حالنا الی احسن الحال
حلول سال نو و بهار پرطراوت را که نشانه قدرت لایزال الهی و تجدید حیات طبیعت می باشد
رابه تمامی عزیزان تبریک و تهنیت عرض نموده و سالی سرشار از برکت و معنویت
را ازدرگاه خداوند متعال و سبحان برای شماعزیزان مسئلت مینماییم

 

اسلام و عيد نوروز

 منبع سایت: سازمان تبلیغات اسلامی

نوروز واژه‌اي است مركب از دو جزء كه روي هم به معناي روز نوين است و بر نخستين روز از نخستين ماه سال خورشيدي آن گاه كه آفتاب به برج حمل انتقال مي‌‌‌يابد گذارده مي‌شود. و اصل پهلوي اين واژه نوك روچ يا نوك روز بوده است.

بيروني در تعريف نوروز نقل مي‌كند "نخستين روز است از فروردين ماه و از اين جهت روز نو نام كردند، زيرا كه پيشاني سال نو است و آنچه از پس اوست از اين پنج روز همه جشن‌هاست."

مورخين و محققان درباره جايگاه نوروز با هم اختلاف دارند. به نظر مي‌رسد آريائي‌ها از مهاجرت به فلات ايران و هم مرز شدن با تمدن ميان‌رودان سال را به دو قسمت تقسيم مي‌‌كردند كه هر يك با انقلابي شروع مي‌شد و دو جشن نوروز و مهرگان سرآغاز اين دو انقلاب بودند. يعني هنگام انقلاب تابستاني جشن نوروز گرفته مي‌شد و زمان انقلاب زمستاني جشن مهرگان پاس داشته مي‌شد. برخي معتقدند كه جشن نوروز و مهرگان جشني بوده‌ است كه در ايران قبل از ورود آريائي‌ها وجود داشته است و اقوام قبل از آريائي‌ها كه در فلات ايران ساكن بوده‌اند به آن عمل مي‌كرده‌اند.

"نوروز" را ايرانيان گرامي مي‌دارند و آييني است كهن كه گرچه طي هزاران سال دگرگون يافته،‌ اما هرگز از ميان نرفته و از سوي اقوام و مذاهب مختلفي كه در سرزمين ايران حضور پيدا كرده‌‌اند، مهر تأييد خورده است. بدين سان امروزه نوروز از نمادهاي بزرگ و وحدت بخش ملت ايران با همه تكثرهاي قومي، مذهبي، فرهنگي و زباني است.

آيين‌ها و رسم‌هاي مردم فرآيند الزامات و نيازهاي درهم تنيده مادي و معنوي، در پيوند جغرافيايي و شيوه‌هاي توليد و ساختارهاي اقتصادي دوره‌اي مختلف‌اند که برحسب ضرورت پيوسته در حال تغييرند و به مقوله‌هايي که در ژرفا معنا دارند پاسخ مي‌دهند.

ظهور اسلام و برخورد مسالمت آميز آن با ساير اديان و آيين‌ها از جمله اعتقادات مذهبي و ملي ايرانيان موجب شد كه مراسم و آداب مربوطه، به يكباره از جامعه اسلامي ايران رخت بر نبندد، فقط با مسلمان شدن تدريجي ايرانيان از وسعت آنها كاسته شد و اندك اندك همراه اعتقادات ديني اسلام، اسطوره‌ها و داستان‌هاي عربي نيز در ميان توده مردم نفوذ كرد. طي گذشت ايام، زماني كه برخي از سنت‌ها و آداب در تضاد آشكار با اعتقادات و رسوم گذشته قرار مي‌گرفت ايرانيان مي‌كوشيدند سنت كهن ملي را در قالب شخصيت‌هاي اسلامي باز يابند و به عبارت روشن‌تر سنت‌هاي ملي ايراني را با سنت‌هاي اسلامي در آميختند. در نتيجه از ميان انبوه جشن‌هاي ايراني قبل از اسلام آنچه ميان ايرانيان مسلمان باقي ماند منحصر به عيد نوروز، جشن سده و جشن‌هاي كوچك‌تري مانند جشن گل سرخ كه در اصفهان مرسوم بوده است. از ميان جشن‌هاي ياد شده بزرگ‌ترين اعياد ملي ايرانيان جشن نوروز است.

نوروز تنها جشني است كه از دوران باستان با عظمت تمام و همراه با انبوهي افسانه و آيين تا به امروز ادامه يافته است. عظمت نوروز را از نقش‌هاي تخت جمشيد گرفته تا آثار ادبي و هنري گوناگون عربي و فارسي در همه جا مي‌توان يافت. يكي از كهن‌ترين و بزرگ‌ترين منابعي كه به جشن و افسانه‌ها و آيين‌هاي مربوطه پرداخته است، كتاب «آثار الباقيه» اثر ابوريحان بيروني (متوفي 440 هجري قمري) است. او مي‌نويسد:

«سال نزد فارسيان چهار فصل بود ... بر حسب اين فصول عيدهايي داشتند كه به اهمال در كبيسه روز اين عيدها جابه‌جا مي‌شد. از جمله اين اعياد يكي روز اول فروردين ماه يعني نوروز بود. كه روز بس بزرگ است كه به علت زنده شدن طبيعت گويند. آغاز خلقت جهان در آن روز بوده است. چنين به نظر مي‌رسد كه پنج روز نخستين سال « نوروز عامه» يعني جشن همگاني بود. حال آنكه روز ششم كه «خرداد روز» نام داشت، « نوروز خاصه» يعني جشن پادشاهان و بزرگان بوده است.

احترام نوروز در اسلام هر چند كه به مذهب شيعه منحصر نيست، اما چنان در ميان شيعيان فراگير است كه حتي رواياتي از امامان شيعه در بزرگداشت نوروز نقل شده است. براي مثال علامه مجلسي در "السماء‌والعالم" از امام صادق‌ عليه‌السلام حديثي را بدين مضمون نقل مي‌كند: "در آغاز فروردين، آدم آفريده شد و آن روز فرخنده‌اي است براي طلب حاجت‌ها و برآورده شدن آرزوها و ديدار پادشاهان و كسب دانش و زناشويي و مسافرت و داد و ستد. در آن روز خجسته بيماران بهبودي مي‌يابند و نوزادان به آساني زاده مي‌شوند و روزي‌ها فراوان مي‌گردد."مجلسي همچنين حديث ديگري را درباره نوروز نقل مي‌كند كه منتسب به امام كاظم عليه‌السلام است و آن اين كه "اين روز بسيار كهن است. در نوروز خداوند از بندگان پيمان گرفت تا او را پرستش كنند و براي او شريك قائل نشوند و به آيين فرستادگان‌شان درآيند و دستورشان را بپذيرند و آن را اجرا نمايند و آن نخستين روزي است كه آفتاب بدميد و بادهاي بار دهنده بوزيد و گل‌هاي روي زمين پديد آمد و هم جبرئيل بر پيامبر نازل شد و نيز روزي است كه ابراهيم بت‌ها را شكست و هم پيامبر علي را بر دوش خود گرفت تا بت‌هاي قريش را از خانه كعبه بينداخت.

علاوه بر عدم مخالفت اسلام با آيين نوروز و از آن فراتر تأييد اين مذهب بر نوروزگان، تداوم گراميداشت نوروز در دوره اسلامي را مي‌توان به علاقه شديد ايرانيان براي حفظ مواريث باستاني خود نيز نسبت داد.

"برتولد اشپولر" ايران‌شناس بزرگ آلماني در اين باره مي‌‌‌گويد:‌ "از جشن‌هاي قديمي ايراني، بيش از همه جشن‌ سال نو (نوروز؛ شكل عربي آن نيروز) و نيز در پايان تابستان جشن پاييز (مهرگان) طبيعتاً بر اساس تقويم قديمي برگزار مي‌شد. البته مسلمانان، به‌ويژه در زمان عمر دوم (عمربن عبدالعزيز) كوشش كردند تا اين اعياد را ملغي كنند و كساني را كه در اين مواقع به طور كلي هداياي متداولي براي مقامات بالاتر مي‌فرستادند، تحت فشار قرار دادند.

اما اين رسم چنان عميق با انديشه و احساس مردم ايران وابسته بود كه به زودي پيروز‌مندانه براي خود جايي باز كرد و با اوج گرفتن كار عباسيان، اما به‌ويژه در زمان آل‌بويه كاملاً در همه جا متداول شد و حتي در بين‌النهرين (درست در بغداد و حتي در بصره) رسمي همه‌گير شد. در سوريه، مصر و شمال آفريقا نيز اين جشن در برخي از زمان‌‌ها به طور نامنظم برگزار مي‌شد.

بدين ترتيب نوروز با ورود اسلام به ايران و فراگيري اين مذهب در پهنه‌اي وسيع از شبه قاره هند تا شمال آفريقا، اين مجال را يافت تا در ميان اقوام غير ايراني نيز تداول يابد.

با توجه به اين كه عباسيان بيش از پنج سده نفوذ سياسي و ديني خود را در جهان اسلام - با فراز و نشيب بسيار - حفظ كردند، مي‌توان دريافت كه بزرگداشت نوروز از سوي خلفاي اين سلسله تا چه حد در استمرار و گسترش آن تأثير گذار بوده است. نوروز از زمان پيامبر اسلام تا دوره سلسله متأخر ايراني همواره مورد توجه بوده است. به شهادت تاريخ، حضرت محمد صلي‌‌الله عليه‌وآله و حضرت علي عليه‌السلام و بزرگان و خلفاي اسلام نوروز را گرامي مي‌داشتند و در دستگاه خلافت عباسي نوروز عظمتي خاص داشت و پس از اسلام نيز نوروز بزرگ با سنت‌هاي اسلامي شكوه و جلالي ديگر يافته بود. خاندان‌هاي بزرگ ايراني چون سامانيان و ديلميان و آل زياد به نگهداري و پاسداري سنن ملي دلبستگي فراوان داشتند و به هنگام نوروز به روش نياكان خود مردم را بار عام مي‌دادند و آداب ديرين را معمول مي‌داشتند. شهرياران صفوي هم در اجراي مراسم جشن نوروز كوشش بسيار مي‌كردند و مردم نيز تشريفات عيد به جاي آوردند.

برگزاري جشن نوروز در دوره صفويه به ‌ويژه با نگاه به احاديثي كه محدثين بزرگ اين دوره همچون علامه مجلسي درباره نوروز نقل كرد‌ه‌اند، قابل ارزيابي است. چنين مي‌نمايد كه در اين دوره - همچون زمان حاضر - نوروز صبغه‌اي كاملاً اسلامي يافته بود و تفكيك عناصر باستاني و اسلامي در اين آيين باشكوه كاري دشوار مي‌نمود.

در كتاب‌هاي مشهور ادعيه همچون اقبال الا‌عمال سيد‌ابن‌طاووس و مصباح المتهجد شيخ توسي اشاره‌‌اي به دعاي تحويل سال نگرديده و اين نشان مي‌دهد چه در منابع اهل سنت و چه در منابع اهل تشيع سند روايي مورد اعتماد براي آن موجود نيست. اما مجلسي در كتاب زادالمعاد در خصوص اين دعا گزارش مي‌كند كه در كتب غير مشهوره روايت كرده‌اند كه در وقت تحويل سال اين دعا را بسيار بخوانيد: يا مقلب‌القلوب والابصار يا مدبر الليل والنهار يا محول الحول و الاحوال حول حالنا الي احسن الحال. بنابراين با توجه به اين گزارش دعاي تحويل سال در دوره صفويه مرسوم و معمول بوده است.

در هر حال جدا از اين كه دعاي تحويل سال تا پيش از دوره صفويه چگونه بوده و اين دعا در كدام يك از مأخذ حديثي نقل شده است، نفس دعا يا قرائت قرآن يا حتي نمازگزاردن هنگام تحويل سال نشان از اسلامي شدن نوروز دارد. حتي بعضي‌ها معتقدند كه عبارات دعاي تحويل سال برگرفته از عبارات قرآني يا احاديث و رواياتي است كه در معتبرترين مأخذ شيعي نظير "التهذيب" شيخ توسي نقل شده‌اند.

از اين گذشته بزرگ‌ترين نماد آيين نوروز كه "هفت سين" است، فلسفه‌اي باستاني و اسلامي دارد. "محمد علي دادخواه" كه اخيراً پژوهشي با عنوان "نوروز و فلسفه هفت سين" را به نگارش در آورده، در اين باره مي‌نويسد:‌ "عدد هفت برگزيده و مقدس است. در سفره نوروزي انتخاب اين عدد بسيار قابل توجه است. ايرانيان باستان اين عدد را با هفت امشاسپند يا هفت جاودانه مقدس ارتباط مي‌دادند. در نجوم عدد هفت، خانه آرزوهاست و رسيدن به اميدها را در خانه هفتم نويد مي‌دهند. علامه مجلسي مي‌فرمايد: آسمان هفت‌ طبقه و زمين هفت طبقه است و هفت ملك يا فرشته موكل برآنند و اگر موقع تحويل سال، هفت آيه از قرآن مجيد را كه باحرف سين شروع مي‌شودبخوانند آنان را از آفات زميني و آسماني محفوظ مي‌دارند."

همچنين تقدس ديني لحظه تحويل سال چنان در نظر مردمان پر رنگ است که در شهرهاي مقدس مردم به امامزاده‌ها و اماكن متبركه مي‌روند. شيرازي‌ها به حرم شاهچراغ و حرم علي‌بن حمزه روي مي‌آورند و مشهدي‌‌ها به پابوس حضرت رضا (ع) مي‌شتابند و بسياري از مردم قم در بارگاه حضرت معصومه گرد مي‌آيند و بعضي از مردم ري و تهران در حرم شاه‌عبدالعظيم."

با اين وجود صيغه اسلامي نوروز كه با توجه به اكثريت مطلق مسلمانان در ايران امري بديهي است، مانع از آن نشده كه پيروان ساير مذاهب در بزرگداشت آن كمتر از ايرانيان مسلمان اهتمام ورزند. امروزه نوروز، آييني متعلق به همه مذاهب و اقوام و فرهنگ‌هاي ايراني و بسياري ديگر از كشورهاي تحت نفوذ فرهنگ ايراني چون افغانستان، پاكستان، هندوستان،‌ كشورهاي آسياي ميانه و قفقاز و مناطق كردنشين تركيه، عراق و سوريه است

در روايات اسلام نوروز روزي است كه جبرئيل بر حضرت محمد (ص) نازل شد، روز غدير خم است، و روز ظهور حضرت صاحب‌الزمان (عج) خواهد بود. در اعتقادات كهن ايراني روزي است كه آفريدگار از خلقت جهان فارغ مي‌شود و روز آفرينش انسان است.

واژه (عيد) در قرآن كريم تنها يكبار در آيه 114، سوره مائده آمده است: (عيسي ابن مريم گفت بارالها! اي پرودگار تو ما از آسمان مائده اي فرست تا اين روز براي ما و كساني كه پس از ما آيند روز عيد مباركي گردد و آيت و حجتي از جانب تو براي باشد، كه تو بهترين روزي دهندگاني.

عيسي بن مريم اين دعا را آن هنگام كه حورايون به او گفته بودند كه: اي عيسي ابن مريم، آيا خداي تو مي تواند براي ما از آسمان مائده فرستد؟ عيسي در پاسخ آنان مي گويد: اگر ايمان آورده ايد از خدا بترسيد! و هرگز شك در قدرت خدا و يا شك در اجابت دعاي پيغمبر خدا نكنيد. حواريون گفتند (ما شك نكرده ايم ليكن) مي خواهيم كه از آن مائده آسماني تناول كنيم تا دل هاي ما مطمئن شود (و بر يقين ما بيفزايد) و تا به راستي عهدهاي تو پي بريم و بر آن گواه باشيم.

عيد خود مصدري است مانند عود به معناي بازگشتن و به همين مناسبت، سالگردها و يادبودها را (عيد) گويند. البته، اين نامگذاري به ياد بودهاي خوش وتوأم با شادماني اختصاص دارد.

(عيد) روزي است كه در آن سود و منفعتي به دست بيايد و در شرع مقدس اسلام، روزهاي اضحي و فطر عيد ناميده مي‌شوند. كه در عيد اضحي قرباني، و در عيد فطر زكات فطره مطرح است. نيز مي‌توان گفت، عيد آن روزي است كه در آن نماز ويژه‌اي برگزار كنند، يا روزي است كه مجمعي در آن فراهم آيد، و يا آنكه عيد روزي است كه خلق از ماتم به شادماني (عود) كنند، يا روزي است كه زندانيان را از زندان رها كنند، و يا كودكان را از مكتب بيرون فرستند، يا روزي است كه تفاوتي ميان درويش و توانگر نباشد، يا آنكه (عيد) روز شريف و ارجمندي مي‌تواند باشد.

از آيه (مائده) استفاده مي‌شود كه حضرت عيسي و مسيح روز نزول مائده را كه سالروز وقوع يك معجزه الهي در تاريخ است براي همه انسان‌ها (عيد) قرار داده است، تا اين روز آيت و حجتي از جانب خداوند براي مردمان در تمامي اعصار بوده باشد و به ميمنت اين پديده پر بركت همه ساله شادماني و خجستگي آن روز تكرار گردد.

از آنجا كه (مائده) به معناي خوان پر نعمت، تنها دوبار در سوره مائده آمده است، مي‌توان گفت نزول رزق از آسمان به درخواست حضرت عيسي مسيح (ع) ويژگي خاصي داشته است كه به خاطر آن عنوان (مائده) را به خود گرفته است.

بنابراين، عيد در اين آيه اشاره دارد به نزول يك بركت آسماني در پوشش طبق يا طبق‌هايي از طعام و خوردني كه مي‌تواند تكرار و بازگشت آن روز نيز همان بركات را به همراه داشته باشد و از اين جهت، آيت و حجتي ديگر از جانب خداوند متعال براي انسان‌ها و فرصتي ديگر براي ايجاد ارتباط با خدا و ذكر و ياد او در دل‌ها و زبان‌ها بوده باشد.

آداب اسلامي نــوروز

در كتاب مفاتيح‌الجنان كه طي دهه‌‌هاي گذشته يكي از بزرگ‌ترين كتاب‌هاي مورد رجوع عموم براي انجام مستحبات مذهبي بوده به نماز عيد نوروز اشاره شده كه نمازي است توأم با قرائت سوره حمد و سوره‌هاي قدر، كافرون، توحيد، فلق و ناس و بسيار شبيه به نمازي است كه ضمن آداب و اعمال روز جمعه و روز عيد غدير خم وارد شده است.

مفاتيح الجنان همچنين روايتي از معلي‌بن‌خنيس را درباره نوروز ذكر كرده است كه اعمال اين روز و دعاي مربوط به آن را همراه دارد. بي‌آنكه اشاره‌اي به فضيلت اين روز كرده باشد. ولي بحارالانوار مجلسي روايات معلي‌بن‌خنيس را به تفصيل آورده است. در آن روايات به فضيلت و برتري اين روز نسبت به ساير ايام بسيار پرداخته است و يكي از روايات مفصل معلي‌بن‌خنيس از نوروز را اين گونه تجليل كرده است: نوروز روزي است كه كشتي نوح بر كوه جودي قرار گرفت، روزي است كه جبرئيل بر نبي عليه‌السلام نازل شد، روزي است كه رسول اكرم صلي‌‌الله عليه‌وآله، علي عليه‌السلام را بر دوش كشيد تا بت‌هاي قريش را از بالاي كعبه مي‌كند، روزي است كه نبي عليه‌السلام به وادي جن رفت و از ايشان بيعت گرفت، روزي است كه براي علي عليه‌السلام از مردم بيعت گرفت (غدير خم) روزي است كه قائم آل محمد ظهور خواهد كرد و روزي است كه امام عصر عجل‌الله تعالي فرجه‌الشريف بر دجال پيروز خواهد شد.

و اما روايت خنيس به نقل از امام صادق عليه‌السلام در مفاتيح الجنان:

فرمود: چون نوروز شود غسل كن و پاكيزه‌ترين جامه‌هاي خود را بپوش و به بهترين بوي‌هاي خوش خود را معطر گردان پس چون از نمازهاي پيشين و پسين و نافله‌هاي آن فارغ شدي، چهار ركعت نماز بگذار يعني هر ركعت به يك سلام و در ركعت اول بعد از حمد ده مرتبه اناانزلنا و در ركعت دوم بعد از حمد ده مرتبه سوره قل يا ايهاالكافرون و در ركعت سوم بعد از حمد ده مرتبه قل اعوذ برب الناس و قل اعوذ برب الفلق را بخوان و بعد از نماز به سجده شكر برو و اين دعا را بخوان.

همان طور كه مشاهده مي‌شود اين روز نيز چون اعياد اسلامي با غسل كردن، پوشيدن جامه نو و معطر گرديدن به بوي‌هاي خوش و روزه داشتن آغاز مي‌شود، ضمن آنكه نمازي مشابه نمازهاي ساير اعياد اسلامي دارد.

نماز عيد نوروز

نماز عيد نوروز مشتمل است بر قرائت سوره حمد و سوره‌هاي قدر، كافرون، توحيد، فلق و ناس و بسيار شبيه به نمازي است كه ضمن آداب و اعمال روز جمعه و همين طور اعمال روز عيد غدير خم وارد شده است.

از آنجا كه قرائت سوره قدر در نماز عيد نوروز توصيه شده است مي‌توان دريافت كه عيد نوروز نيز چون ديگر اعياد اسلامي با نزول بركات و آيات الهي همراه بوده است. تاكيد بر قرائت سوره‌هاي كافرون، توحيد، معوذتين نيز مي‌تواند اشاره به درخواست دفع انواع شرور و بدي‌ها داشته باشد.

دعاي عيد نوروز

دعاي مخصوص عيد نوروز با درود و صلوات بر رسول اكرم صلي‌‌الله عليه‌وآله و آل او و اوصيا و همه انبيا و رسولان آغاز مي‌شود آنگاه با فرستادن درود بر ارواح و اجساد ايشان ادامه مي‌يابد.

در اين دعا آمده است: (هذا الذي فضله و كرمته و شرفته و عظمت خطره) اين فراز با اندكي جابجايي در كلمات در دعاي مخصوص ماه مبارك رمضان، ماه نزول قرآن نيز آمده است.

فراز پاياني دعاي مخصوص عيد نوروز : ( اللهم .... ما فقدت من شي فلا تفقدني عونك عليه حتي لا اتكلف مالا احتاج اليه يا ذالجلال و الاكرام ) از آن جهت كه در آن سخن از گم شدن و گمشده‌ها به ميان مي‌آيد بيش از اندازه قابل توجه است زيرا، چنانكه نقل شده است عيد نوروز همان روزي است كه حضرت سليمان عليه‌السلام انگشتري خويش را پس از مدتي پيدا كرده است.

پي‌نوشت‌ها:

1. ذكايي، پرويز: نوروز تاريخچه و مرجع‌شناسي، مركز مردم‌شناسي ايران، تهران، 1353، ص19
2. كريميان سردشتي، نادر: "نوروز در روايات شيعه و در كتاب التاج جاحظ بصري"، مجموعه مقالات نخستين همايش نوروز، پژوهشكده مردم‌شناسي، تهران، 1379، ص45
3. اشپولر، برتولد:‌ تاريخ ايران در قرون نخستين اسلامي، ترجمه مريم ميراحمدي، تهران، شركت انتشارات علمي و فرهنگي، 1369، ج2، ص359-358
4. رضي، هاشم: گاه شماري و جشن‌هاي ايران باستان،‌ انتشارات بهجت، تهران، 1380، ص451
5. دادخواه، محمد‌علي: نوروز و فلسفه هفت‌سين، انشارات حروفيه، تهران، 1382، ص119
6. مدرس زاده، مريم: عيد نوروز در فرهنگ اسلامي و آيين‌ها و اساطير ايراني، مجموعه مقالات نخستين همايش نوروز، ص131
7. مفاتيح الجنان

عید نوروز چگونه شکل گرفت

انسان‏، از نخستین ادوار زندگی اجتماعی، متوجه بازگشت و تكرار برخی از رویدادهای طبیعی، یعنی تكرار فصول شد. نیاز به محاسبه در دوران كشاورزی ، یعنی نیاز به دانستن زمان كاشت و برداشت، فصل بندی ها و تقویم دهقانی و زراعی را به وجود آورد. نخستین محاسبه فصل ها، بی گمان در همه جوامع با گردش ماه كه تغییر آن آسانتر دیده می شد صورت گرفت. و بالاخره در نتیجه نارسایی ها و ناهماهنگی هایی كه تقویم قمری، با تقویم دهقانی داشت، محاسبه و تنظیم تقویم بر اساس گردش خورشید صورت پذیرفت. سال در نزد ایرانیان از زمانی نسبتا كهن به چهار فصل سه ماهه تقسیم شده و همان طور كه ابوریحان بیرونی در آثارالباقیه آورده است آغاز سال ایرانی از زمان خلقت انسان ( یعنی ابتدای هزاره هفتم از تاریخ عالم) روز هرمز از ماه فروردین بود، وقتی كه آفتاب در نصف النهار ، در نقطه اعتدال ربیعی ، و طالع سرطان بود.

 پیدایش جشن نوروز 

جشن نوروز را به نخستین پادشاهان نسبت می دهند. شاعران و نویسندگان قرن چهارم و پنجم هجری چون فردوسی، عنصری، بیرونی، طبری و بسیاری دیگر كه منبع تاریخی و اسطوره ای آنان بی گمان ادبیات پیش از اسلام بوده ، نوروز را از زمان پادشاهی جمشید می دانند.

در خور یادآوری است كه جشن نوروز پیش از جمشید نیز برگزار می شده و ابوریحان نیز با آن كه جشن را به جمشید منسوب می كند یادآور می شود كه : «آن روز كه روز تازه ای بود جمشید عید گرفت؛ اگر چه پیش از آن هم نوروز بزرگ و معظم بود».

روایت های اسلامی درباره نوروز

آورده اند كه در زمان حضرت رسول (ص) در نوروز جامی سیمین كه پر از حلوا بود برای پیغمبر هدیه آوردند و آن حضرت پرسید كه این چیست؟ گفتند كه امروز نوروز است. پرسید كه نوروز چیست؟ گفتند عید بزرگ ایرانیان. فرمود: آری، در این روز بود كه خداوند عسكره را زنده كرد. پرسیدند عسكره چیست؟ فرمود عسكره هزاران مردمی بودند كه از ترس مرگ ترك دیار كرده و سر به بیابان نهادند و خداوند به آنان گفت بمیرید و مردند. سپس آنان را زنده كرد وابرها را فرمود كه به آنان ببارند از این روست كه پاشیدن آب در این روز رسم شده. سپس از آن حلوا تناول كرد و جام را میان اصحاب خود قسمت كرده و گفت كاش هر روزی بر ما نوروز بود.

و نیز حدیثی است از معلی بن خنیس كه گفت: روز نوروز بر حضرت جعفر بن محمد صادق در آمدم گفت آیا این روز را می شناسی؟ گفتم این روزی است كه ایرانیان آن را بزرگ می دارند و به یكدیگر هدیه می دهند. پس حضرت صادق گفت سوگند به خداوند كه این بزرگداشت نوروز به علت امری كهن است كه برایت بازگو می كنم تا آن را دریابی. پس گفت: ای معلی ، روز نوروز روزی است كه خداوند از بندگان خود پیمان گرفت كه او را بپرستند و او را شریك و انبازی نگیرند و به پیامبران و راهنمایان او بگروند. همان روزی است كه آفتاب در آن طلوع كرد و بادها وزیدن گرفت و زمین در آن شكوفا و درخشان شد. همان روزی است كه كشتی نوح در كوه آرام گرفت. همان روزی است كه پیامبر خدا، امیر المومنین علی (ع) را بر دوش خود گرفت تا بت های قریش را از كعبه به زیر افكند. چنان كه ابراهیم نیز این كار را كرد. همان روزی است كه خداوند به یاران خود فرمود تا با علی (ع) به عنوان امیر المومنین بیعت كنند. همان روزی است كه قائم آل محمد (ص) و اولیای امر در آن ظهور می كنند و همان روزی است كه قائم بر دجال پیروز می شود و او را در كنار كوفه بر دار می كشد و هیچ نوروزی نیست كه ما در آن متوقع گشایش و فرجی نباشیم، زیرا نوروز از روزهای ما و شیعیان ماست.

جشن نوروز

جشن نوروز دست كم یك یا دو هفته ادامه دارد. ابوریحان بیرونی مدت برگزاری جشن نوروز را پس از جمشید یك ماه می نویسد: « چون جم درگذشت پادشاهان همه روزهای این ماه را عید گرفتند. عیدها را شش بخش نمودند: 5 روز نخست را به پادشاهان اختصاص دادند، 5 روز دوم را به اشراف، 5 روز سوم را به خادمان و كاركنان پادشاهی، 5 روز چهارم را به ندیمان و درباریان ، 5 روز پنجم را به توده مردم و پنجه ششم را به برزگران. ولی برگزاری مراسم نوروزی امروز، دست كم از پنجه و «چهارشنبه آخر سال» آغاز می شود و در «سیزده بدر» پایان می پذیرد. ازآداب و رسوم كهن پیش از نوروز باید از پنجه، چهارشنبه سوری و خانه تكانی یاد كرد.

پنجه (خمسه مسترقه)

بنابر سالنمای كهن ایران هر یك از 12 ماه سال 30 روز است و پنج روز باقیمانده سال را پنجه، پنجك، یا خمسه مسترقه، گویند. این پنج روز را خمسه مسترقه نامند از آن جهت كه در هیچ یك از ماه ها حساب نمی شود. مراسم پنجه تا سال 1304 ، كه تقویم رسمی شش ماه اول سال را سی و یك روز قرارداد، برگزار می شد.

میر نوروزی

از جمله آیین های این جشن 5 روزه، كه در شمار روزهای سال و ماه و كار نبود، برای شوخی و سرگرمی حاكم و امیری انتخاب می كردند كه رفتار و دستورهایش خنده آور بود و در پایان جشن از ترس آزار مردمان فرار می كرد. ابوریحان از مردی بی ریش یاد می كند كه با جامه و آرایشی شگفت انگیز و خنده آور در نخستین روز بهار مردم را سرگرم می كرد و چیزی می گرفت. و هم اوست كه حافظ به عنوان « میرنوروزی» دوران حكومتش را « بیش از 5 روز» نمی داند.

از برگزاری رسم میر نوروزی، تا لااقل 70 سال پیش آگاهی داریم. بی گمان كسانی را كه در روزهای نخست فروردین، با لباس های قرمز رنگ و صورت سیاه شده در كوچه و گذر وخیابان می بینیم كه با دایره زدن و خواندن و رقصیدن مردم را سرگرم می كنند و پولی می گیرند بازمانده شوخی ها و سرگرمی های انتخاب «میر نوروزی» و «حاكم پنج روزه » است كه تنها در روزهای جشن نوروزی دیده می شوند و آنان در شعرهای خود می گویند: «حاجی فیروزه، عید نوروزه، سالی چند روزه».

منبع : مجله موفقیت