شرح مناسبت:
شهادت امام سجاد(ع) در برخي نقل‏ها سال ۹۲ ق و در نقلي ديگر سال ۹۴ و در منابعي ديگر سال ۹۵ ذكر شده است. همچنين در روز شهادت آن حضرت اختلاف وجود دارد. در برخي منابع، شهادت ايشان را در روز ۲۲ ۱۸ و ۲۵ ماه محرم نيز ذكر كرده‏اند. زمان حضرت امام سجاد(ع) پُر از اختناق و تقيّه بود و كسي در برابر جاسوسان بني‏اميه، مجال نفس كشيدن نداشت؛ با اين حال، امام سجاد(ع) از ارشاد و نشر احكام اسلام فروگذاري نكرد. ايشان به هر نحوِ ممكن، مسائل اسلامي را بيان مي‏نمود و در هدايت مردم مي‏كوشيد. از جمله آثار امام سجاد(ع) صحيفه‏ي سجاديه است كه مشتمل بر ۵۴ دعا از دعاهاي آن حضرت مي‏باشد. مدت عمر آن امام، ۵۷ سال و زمان امامت آن بزرگوار ۳۴ سال بود. آن امام همام، سرانجام به دستِ هشام بن عبدالمَلِك در زمان خلافت وليد بن عبدالملك مسموم شد و به شهادت رسيد. پيكر مطهر امام سجاد(ع) در قبرستان بقيع و در كنار مرقد مطهر عموي گراميش حضرت امام حسن مجتبي(ع) واقع است.

منبع : برنامه روزشمار تاريخ ازمركز پژوهشهاي صدا و سيما


آیات و روایات متناسب :

شهادت امام سجّادعليه السلام

امام باقرعليه السلام :

كانَ أثَرُ السُّجُودِ فِي جَميعِ مَواضِعِ سُجُودِهِ فَسُمِّي السَجّادُ لِذلِكَ

اثر سجده در تمام مواضع هفت گانه سجده او نمايان بود ؛ از اين جهت "سجّاد" ناميده شد

بحار الأنوار ، ج ۴۶ ، ص ۶ .

امام باقرعليه السلام :

كانَ يُصَلّي صَلاةَ مُوَدِّعٍ يَري أنَّهُ لايُصَلِّي بَعدَها أبَدَاً

امام سجّادعليه السلام مانند كسي كه آخرين نماز خود را به جاي مي‏آورد ، نماز مي‏گزارد. او چنين مي ديد كه پس از آن هيچ‏گاه نماز نمي‏گزارد

بحار الأنوار ، ج ۴۶ ، ص ۷۹ .

امام صادق‏عليه السلام :

يُنادِي مُنادٍ يَومَ القيامَةِ أينَ زَينُ العابِدينَ؟ فَكَأنّي أنظُرُ إلي عَلِيِّ بنِ الحُسَينِ‏عليه السلام يَخطُرُ بَينَ الصُّفُوفِ

روز قيامت منادي ندا مي‏دهد : "زيور عبادت كنندگان كجاست؟" گويا علي بن‏حسين‏عليه السلام را مي‏بينم كه ميان صف‏ها با ابّهت گام بر مي‏داد

ميزان الحكمه ، ح ۱۱۳۱ .

سخنان برگزيده

امام سجّادعليه السلام :

ألا و إنَّ أبغَضَ النّاسِ إلَي اللَّهِ مَن يَقتَدي بِسُنَّةِ إمامٍ و لا يَقتَدِي بِأعمالِهِ

هشدار كه منفورترين مردم نزد خداوند كسي است كه سيره امامي را برگزيند ولي از كارهاي او پيروي نكند

الكافي ، ج ۸ ، ص ۲۳۴ .

امام سجّادعليه السلام :

كَفُّ الأذي ، مِنْ كَمالِ العَقلِ وفيهِ راحَةٌ لِلبَدَنِ عاجِلاً و آجِلاً

خودداري از آزار رساندن ، نشانه كمال خرد و مايه آسايش دو گيتي است

تحف العقول ، ص ۲۸۳ .

امام سجّادعليه السلام :

إنَّها [الصَّدَقَةَ] تَقَعُ فِي يَدِاللَّهِ قَبلَ أن تَقَعَ فِي يَدِ السّائِلِ

صدقه ، قبل از اين‏كه به دست نيازمند برسد ، در دست خداوند قرار مي‏گيرد

عدّة الدّاعي ، ص ۵۹ .

امام سجّادعليه السلام :

إذا صَلَّيتَ فَصَلِّ صَلاةَ مُوَدِّعٍ

هرگاه نماز مي‏گزاري ، [چنان باش كه گويي]نماز آخرين را به جاي مي‏آوري

بحار الأنوار ، ج ۷۸ ، ص ۱۶۰ .

امام سجّادعليه السلام :

المُؤمِنُ يَصمُتُ لِيَسلَمَ و يَنطِقُ لِيَغنَمَ

مؤمن سكوت مي‏كند تا سالم ماند و سخن مي‏گويد تا سود برد

الكافي ، ج ۲ ، ص ۲۳۱ .

امام سجّادعليه السلام :

خَفِ اللَّهَ لِقُدرَتِهِ عَلَيكَ واستَحي مِنهُ لِقُربِهِ مِنكَ

از قدرت خداوند بر خويش بترس و از نزديكي‏اش به خود شرمگين باش!

بحار الأنوار ، ج ۷۸ ، ص ۱۶۰ .

امام سجّادعليه السلام :

قَدِّمُوا أمرَ اللَّهِ و طاعَتَهُ و طاعَةَ مَن أوجَبَ اللَّهُ طاعَتَهُ بَينَ يَدَيِ الاُمورِ

فرمان خدا و طاعت او و طاعت كسي را كه طاعتش را واجب كرده است ، بر همه چيز مقدّم بداريد

تحف العقول ، ص ۲۵۴ .

امام سجّادعليه السلام :

المُؤمِنُ مِن دُعائِهِ عَلي ثَلاثٍ : إمّا أن يُدَّخَرَ لَهُ و إمّا أن يُعَجَّلَ لَهُ و إمّا أن يُدفَعَ عَنهُ بَلاءٌ يُريدُ أن يُصيبَهُ

مؤمن از دعاي خود يكي از سه نتيجه را مي‏گيرد : يا برايش ذخيره مي‏شود ، يا در دنيا برآورده مي‏شود و يا بلايي كه مي‏خواست به او برسد از او برگردانده مي‏شود

تحف العقول ، ص ۲۸۰ .

امام سجّادعليه السلام :

إنّي لَاُحِبُّ أن أدومَ عَلَي العَمَلِ و إن قَلَّ

من دوست دارم كه در كار پيوسته باشم ، اگر چه اندك باشد

وسائل الشيعه ، ج ۴ ، ص ۹۲ .